İSG Kurulu — Detay (Kanun M.22-23) nedir?

İSG Kurulu — Detay (6331 Sayılı İSG Kanunu Madde 22-23)

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 22. ve 23. maddeleri, işyerlerinde İSG kurullarının nasıl kurulacağı, alt işveren ilişkilerinde koordinasyonun nasıl sağlanacağı ve aynı alanı paylaşan işverenlerin iş birliği yükümlülüklerini düzenler. Bu maddeler, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemede kritik bir yönetim aracı olan İSG kurullarının hukuki çerçevesini belirler.

---

Madde 22 – İSG Kurulunun Kuruluşu ve İşleyişi

Kuruluş Koşulu (M.22/1)

Bir işyerinde İSG kurulu kurulması için iki şart birlikte aranır:

• ≥ 50 çalışan (sayısal eşik, işçi statüsü fark etmeksizin toplam çalışan sayısı)
• 6 aydan fazla sürekli iş (geçici veya mevsimlik işlerde bu süre dikkate alınmaz)

Bu koşulları sağlayan her işveren, bir İSG kurulu oluşturmak zorundadır.

Alt İşveren İlişkisi (M.22/2)

Alt işveren – asıl işveren arasındaki kurul durumları aşağıdaki gibi düzenlenmiştir:

Durum	Kural
Her ikisinin de ayrı kurulu varsa	Koordinasyon asıl işveren tarafından sağlanır.
Asıl işverenin kurulu var, alt işverenin yok	Alt işveren vekil temsilci atar (bu temsilci asıl işverenin kuruluna katılır).
Alt işverenin kurulu var, asıl işverenin yok	Asıl işveren alt kurula vekil temsilci atar.
İkisinin de kurulu yok ama toplam çalışan sayısı ≥50	Birlikte tek bir kurul oluşturulur; koordinasyon asıl işverende olur.

Bu tablo, özellikle inşaat, bakım-onarım gibi alt işveren yoğun sektörlerde İSG yönetiminin dağılmaması için kritik öneme sahiptir.

Aynı Alanda Birden Fazla İşveren (M.22/3)

Aynı iş alanını paylaşan birden fazla işveren (örneğin bir fabrika içinde faaliyet gösteren farklı firmalar) bulunuyorsa, bir işverenin kurulundan çıkan ve diğerlerini etkileme potansiyeli olan kararlar diğer işverenlere bildirilmelidir. Bu sayede zincirleme riskler önlenir.

---

Madde 23 – İSG Koordinasyonu

Aynı iş alanını (örneğin bir şantiye, ortak kullanım alanı veya organize sanayi bölgesi) paylaşan tüm işverenler, iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri konusunda:

• İş birliği yapmak,
• Koordinasyon sağlamak zorundadır.

Bu madde, özellikle birden fazla işverenin bulunduğu şantiyelerde, binalarda veya ortak tesislerde İSG risklerinin bütüncül yönetilmesini hedefler.

---

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

• 50 çalışan eşiği sadece işçi değil, stajyer, geçici işçi ve çırakları da kapsar. Ancak 6 aydan kısa süreli işlerde kurul kurulma zorunluluğu bulunmaz.
• Alt işveren ilişkisinde vekil temsilci atanması, kurul toplantılarına katılımı ve kararlardan haberdar olmayı garanti eder.
• Koordinasyon yükümlülüğü (M.23), aynı alandaki işverenlerin birbirlerinin faaliyetlerinden kaynaklanan riskleri önceden değerlendirip ortak önlemler almasını gerektirir. Bu, özellikle yangın, kimyasal maruziyet ve yüksekte çalışma gibi çoklu risk senaryolarında hayati önem taşır.

Özetle:
6331 sayılı Kanun’un 22. maddesi İSG kurulunun “ne zaman, kimlerle ve nasıl” kurulacağını; 23. maddesi ise aynı alandaki işverenlerin “nasıl ortak hareket edeceğini” belirler. Bu kurallara uyulmaması, idari para cezalarının yanı sıra iş kazası durumunda hukuki sorumluluğu da artırır.

Kaynak: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Madde 22-23