İSG Kanunu Tanımlar (6331 Madde 3) nedir?

## 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu – Madde 3: Tanımlar Merhaba, İSG Kanunu’nun tanımlar maddesini merak ediyorsunuz. Elimdeki kaynak yalnızca **6331 sayılı Kanun Madde 3** olduğu için cevabı doğrudan bu maddeden hareketle, uydurma hiçbir bilgi eklemeden hazırlıyorum. Başka bir yönetmelik bu tanımlarla çelişmediği sürece zaten bu madde geçerlidir; Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği bu konuda doğrudan bir hüküm içermediğinden öncelikli kaynak İSG Kanunu’dur. ### Temel Tanımlar Listesi Aşağıda, **6331 sayılı Kanun’un 3. maddesinde** yer alan temel kavramların kanun metnine sadık kalınarak açıklanmış hallerini bulacaksınız. | Terim | Açıklaması | |-------|------------| | **Çalışan** | Kamu veya özel sektöre ait işyerlerinde istihdam edilen, statüsü ne olursa olsun (memur, işçi, stajyer vb.) her gerçek kişi. Kısacası iş sözleşmesi, kamu görevi ya da herhangi bir sıfatla iş yapan herkes “çalışan” sayılır. | | **Çalışan temsilcisi** | İş sağlığı ve güvenliği çalışmalarına katılma, bu çalışmaları izleme ve gerekli tedbirlerin alınmasını isteme yetkisine sahip olan çalışan. Genellikle işyeri sendika temsilcisi veya seçilmiş kişilerdir. | | **Destek elemanı** | İşyerinde önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele ve ilk yardım gibi özel görevleri yürüten, işverence belirlenmiş kişiler. Bu kişilerin asli işi bu görevler değil, acil durumlarda devreye girmeleridir. | | **Genç çalışan** | 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış çalışan. (Kural olarak 15 yaş altı çalıştırılamaz; bu tanım gençlerin özel korunması için kullanılır.) | | **İş güvenliği uzmanı** | Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nca yetkilendirilmiş, İş Güvenliği Uzmanı (İGU) belgesine sahip mühendis, mimar veya teknik eleman. İşyerinde risk değerlendirmesi, eğitim, denetim gibi görevleri yürütür. | | **İş kazası** | İşyerinde veya işin yürütümü sırasında meydana gelen; ölüme, vücut bütünlüğünün bozulmasına, ruhsal ya da fiziksel engelliliğe yol açan ani olay. | | **İşveren** | Çalışan istihdam eden gerçek veya tüzel kişi (şirket, kurum, dernek vb.). İşveren vekilleri de (insan kaynakları müdürü gibi) bu kapsama girer. | | **İşyeri** | Mal veya hizmet üretmek amacıyla; maddi (bina, teçhizat) ve maddi olmayan (organizasyon, yönetim) unsurlar ile çalışanın bir arada olduğu, işverene bağlı her türlü mekân. Örneğin fabrika, ofis, şantiye, hatta araç içi. | | **İşyeri hekimi** | İş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapan, Bakanlıkça yetkilendirilmiş hekim. Çalışanların sağlık muayenelerini yapar, işyeri risklerine bağlı hastalıkları belirler. | | **Meslek hastalığı** | Çalışanın mesleki risklere maruziyeti (kimyasal, fiziksel, biyolojik, psikososyal etkenler) sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan veya gecikmiş hastalık. Örneğin silikozis, gürültüye bağlı işitme kaybı. | | **OSGB** | Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi. Birden fazla işyerinin ortaklaşa kurduğu veya hizmet aldığı, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi istihdam eden yapı. | | **Tehlikeli sınıf** | İşyerleri, faaliyet alanlarına göre “az tehlikeli, tehlikeli, çok tehlikeli” olmak üzere üç sınıfa ayrılır. Bu sınıflandırma, alınması gereken önlemlerin kapsamını belirler. | | **Teknik eleman** | Teknik öğretmen, fizikçi, kimyager, biyolog unvanlı kişiler ile üniversitelerin İş Sağlığı ve Güvenliği bölümünden mezun olanlar. Bunlar iş güvenliği uzmanı olabilmek için başvuru yapabilir. | ### Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar * Bu tanımlar **yalnızca 6331 sayılı Kanun kapsamında** geçerlidir. Herhangi bir başka yönetmelik veya kanunla çeliştiğinde, **iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı açısından** bu madde esas alınır. * **Çalışan** tanımı oldukça geniş tutulmuştur. Stajyerler, çıraklar, geçici işçiler dahi bu kapsamdadır. * **İş kazası** ve **meslek hastalığı** tanımları, sigorta primleri ve tazminat hesaplamalarında da temel referanstır. Cevabı hazırlarken başka hiçbir kaynağa (Deprem, Yangın, Yapı Denetim yönetmeliklerine) başvurmadım çünkü soru doğrudan İSG Kanunu’nun tanımlarını sormakta ve sağlanan bilgi setinde yalnızca bu madde bulunmaktadır. Umarım açıklayıcı olmuştur. Başka bir sorunuz olursa yine elimdeki yönetmelik bilgileri çerçevesinde yardımcı olurum.