Enerji kimlik belgesi (EKB) nedir ve nasıl alınır?

Merhaba! Enerji Kimlik Belgesi (EKB) ile ilgili sorunuza, yürürlükteki Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği (BEP)'nin ilgili maddelerine dayanarak detaylı cevap vereceğim. Öncelik kuralı gereği Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde bu konuda özel bir hüküm bulunmadığından, doğrudan BEP Yönetmeliği kullanılmıştır.

Enerji Kimlik Belgesi (EKB) Nedir?

Enerji Kimlik Belgesi, bir binanın enerji performansını gösteren resmi bir belgedir. BEP Yönetmeliği Madde 26'ya göre bu belgede şu bilgiler bulunur:

• Binanın enerji ihtiyacı, yalıtım özellikleri, ısıtma ve/veya soğutma sistemlerinin verimi
• Binanın enerji tüketim sınıflandırması (A ile G arasında değişen referans ölçeğine göre)
• Yıllık birincil enerji tüketimi (kWh/yıl)
• Sera gazı salım miktarı (kg CO₂/m²-yıl) ve sınıflandırması
• Yenilenebilir enerji kullanım oranı
• Binanın kullanım alanı (m²), kullanım amacı ve genel bilgileri

Belge, Neredeyse Sıfır Enerjili Bina (NSEB) özelliğini sağlayan binalar için de bu durumu ayrıca belirtir (Madde 25/16).

EKB Nasıl Alınır?

1. Kim Tarafından Düzenlenir?

Madde 25/4 açıkça belirtir: Enerji Kimlik Belgesi, Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş Enerji Kimlik Belgesi Uzmanı tarafından hazırlanır. Uzman, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği'ne bağlı ilgili meslek odasından serbest müşavirlik ve mühendislik hizmetleri belgesine sahip olmalıdır (Madde 26/A). Belge, yetkili kuruluş bünyesinde çalışan uzmanlar aracılığıyla düzenlenir.

2. Hangi Durumlarda Zorunludur?

• Yeni binalar: Yapı kullanma izin belgesi alınması aşamasında ilgili idarelere sunulması zorunludur. EKB düzenlenmeyen binalara yapı kullanma izin belgesi verilmez (Madde 25/4).
• Mevcut binalar: Alım, satım ve kiraya verme işlemlerinde EKB düzenlenmiş olması şartı aranır. Mal sahibi, belgenin bir suretini alıcıya veya kiracıya vermekle yükümlüdür (Madde 25/15).

3. Hangi Durumlarda Zorunlu Değildir?

Madde 25/9'a göre aşağıdaki binalar için EKB düzenlenmesi zorunlu değildir:

• Devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin harekât ve savunma amaçlı gizlilik arz eden yapıları
• İmar mevzuatı gereği ruhsatsız yapılan yapılar
• Mücavir alan dışında kalan ve yapı inşaat alanı 1.000 m²'den az olan binalar

4. Hesaplama Yöntemi ve Geçerlilik Süresi

Belge, Bakanlık tarafından yayımlanan BEP-TR yazılımı kullanılarak düzenlenir (Madde 25/13). Geçerlilik süresi düzenleme tarihinden itibaren 10 yıldır (Madde 25/2). Ancak binanın yıllık birincil enerji ihtiyacını değiştiren herhangi bir uygulama yapılması halinde, belgenin bir yıl içinde yenilenmesi gerekir (Madde 25/7).

5. Belgenin Muhafazası ve Asılması

Belgenin bir nüshası bina sahibi, yöneticisi veya enerji yöneticisi tarafından muhafaza edilir; bir nüshası da bina girişinde rahatlıkla görülebilecek bir yere asılır (Madde 25/6).

6. Sorumluluk

Belgedeki bilgilerin doğruluğundan enerji kimlik belgesi uzmanı ve yetkili kuruluş müteselsilen sorumludur. Tüzel kişi adına düzenlenen belgelerde, düzenleyen gerçek kişi ile birlikte kuruluş sahibi veya yöneticisi de sorumludur (Madde 25/14).

---

Özetle: EKB almak için, Bakanlıkça yetkilendirilmiş bir enerji kimlik belgesi uzmanına başvurmanız, binanızın enerji verilerini (yalıtım, ısıtma/soğutma sistemleri, kullanım alanı vb.) sağlamanız gerekir. Uzman, BEP-TR yazılımı ile hesaplamayı yapar ve belgeyi düzenler. Yeni binalarda bu belge yapı kullanma izni için şarttır; mevcut binalarda ise satış veya kiralama işlemlerinde zorunludur. Belge 10 yıl geçerlidir ve binanın enerji sınıfını A'dan G'ye kadar gösterir.

Umarım bu açıklamalar sorunuzu yanıtlamıştır. Başka bir konuda yardımcı olmamı isterseniz lütfen belirtin.