Doğal Gaz İç Tesisat Boru ve Malzeme Kuralları nedir?

Merhaba! Doğal gaz iç tesisat boru ve malzeme kurallarını, öncelikle Tip İmar Yönetmeliği (PAİY) ve ardından Doğal Gaz Piyasası İç Tesisat Yönetmeliği ile ilgili standartları kullanarak detaylandıracağım. İki yönetmelik arasında çelişen bir hüküm bulunmamakla birlikte, imar yönetmeliği baca ve cihaz yerleşimi konusunda belirleyici iken, iç tesisat yönetmeliği boru malzemesi ve birleşim kurallarını netleştirir.

---

1. Tip İmar Yönetmeliği — Madde 33 Kapsamında Genel Çerçeve

Kaynak: Tip İmar Yönetmeliği, Madde 33

Bu madde doğrudan boru malzemesini düzenlemese de, doğal gaz tesisatının baca ve cihaz yerleşimi açısından kritik kurallar içerir:

• Baca zorunluluğu: Kaloriferli binalarda konut bağımsız bölümlerinin oturma ve yatma hacimlerinde, ayrıca sıcak su tesisatı olmayan banyo ve mutfaklarda duman bacası zorunludur. (Madde 33/1)
• Doğalgaz uygulama bölgeleri: İlgili idare tarafından belirlenen doğalgaz bölgelerinde, iskân edilebilir bodrum katlar dâhil 5 katlı binaların mutfaklarında her cihaz için müstakil baca yapılır. (Madde 33/9)
• Ortak tesisat bacası yasağı: Elektrik, haberleşme, mekanik ve doğalgaz tesisatları için ortak baca kullanılamaz. (Madde 33/13)
• Cihaz yerleşimi: Şofben, kombi gibi cihazlar hayati tehlike oluşturacak şekilde ve havalandırmasız piyeslerde, banyo ve tuvaletlerde yer alamaz. (Madde 33/8)

Bu kurallar, boru malzemesi seçiminden bağımsız olarak tesisatın fiziksel düzenini belirler.

---

2. Doğal Gaz İç Tesisat Boru ve Malzeme Kuralları

Kaynak: Doğal Gaz İç Tesisat Yönetmeliği Madde 5, TS 7363, TS EN 1775 (Wiki kavramlar/dogalgaz-ic-tesisat-boru-malzeme)

2.1. Boru Malzemeleri Tablosu

Malzeme	İç Mekan	Dış Mekan / Gömülü
Çelik boru	✅ Zorunlu	✅ Uygun
Bakır boru	✅ Uygun	🔶 Koşullu (standartlara uygun et kalınlığı ve sert lehim)
Polietilen (PE)	❌ Yasak	✅ Gömülü hatlarda izin verilir
Galvanizli boru	❌ Yasak	❌ Yasak (gaz tesisatında hiçbir yerde kullanılamaz)

2.2. Çelik Boru Birleşim Yöntemleri

• Kaynaklı birleşim: En güvenli yöntem olarak kabul edilir.
• Dişli birleşim: Belirli çap sınırlamalarına tabi olarak izin verilir.
• Flanşlı birleşim: Genellikle cihaz bağlantı noktalarında kullanılır.

2.3. Bakır Boru Kuralları

• Birleşimlerde sert lehim (en az 600°C erime noktalı lehim) zorunludur.
• Yumuşak lehim doğal gaz tesisatında kesinlikle yasaktır.
• Minimum et kalınlığı ilgili TS ve EN standartlarına uygun olmalıdır.

2.4. Gömülü Tesisat Kuralları

• Polietilen (PE) boru yalnızca gömülü hatlarda kullanılabilir, iç mekanda yasaktır.
• Minimum gömme derinliği: 0,60 m (araç trafiği olan alanlarda daha derin olmalıdır).
• Boru hattı üzerine sarı renkli uyarı bandı konulması zorunludur.

---

3. Standart Hiyerarşisi ve Uygulama

Kaynak: Doğal Gaz İç Tesisat Standartları ve Uygulama (İç Tesisat Yönetmeliği Madde 5)

Öncelik	Standart Türü
1	TS (Türk Standartları)
2	EN (Avrupa Standartları)
3	ISO (Uluslararası Standardizasyon)
4	IEC (Uluslararası Elektroteknik)
5	TSE tarafından kabul gören diğer standartlar

Bu standartlardan herhangi birine uyum zorunludur. Standart değişikliği durumunda yeni standart geçerli olur.

---

4. Güvenlik ve Sertifika Zorunlulukları

Kaynak: Aynı yönetmelik ve Doğal Gaz Bina İçi Güvenlik Kuralları

• Sertifikasyon: İç tesisat yalnızca Sertifika Yönetmeliği’ne göre yetkilendirilmiş kişi/firma tarafından yapılabilir.
• Basınç testi: Montaj sonrası tesisatın tamamına basınç testi uygulanması zorunludur.
• Gaz dedektörü: Kazan dairesi ve büyük mutfaklarda (100 kişi üzeri) zorunludur; konut mutfaklarında tavsiye niteliğindedir.
• Havalandırma: Konvansiyonel cihaz bulunan mahallerde yeterli taze hava girişi sağlanmalı, hermetik cihazlarda