Deprem Tasarım Sınıfları (DTS) nedir?

Merhaba! Deprem Tasarım Sınıfları (DTS) konusunu soruyorsunuz. Verdiğiniz WIKI CONTEXT içerisinde bu kavramla ilgili Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY / Tip İmar Yönetmeliği) kapsamında herhangi bir hüküm bulunmadığını üzülerek belirtmeliyim. Öncelik kuralı gereği İmar yönetmeliğine öncelik verdim ancak burada DTS ile ilgili bir veri yok. Daha sonra Deprem Yönetmeliği (TBDY) ve eklerine baktım; işte orada karşımıza çıkan bilgiler oldukça sınırlı ve bir tanım veya liste içermiyor.

Wiki’de Bulunan Sınırlı Bilgi

Kaynak: [wiki/kavramlar/deprem-b3-dts] İlgili kavram sayfasında yalnızca şu ifade yer alıyor:

DTS-1
İlgili Kavramlar: [[Deprem Yönetmeliği Genel]]
Kaynak: SDS≥0.75 veya BKS-1 + SDS≥0.50. DTS-2

Bu, DTS sınıflarının belirlenmesinde kullanılan iki kritik parametreye (kısa periyot tasarım spektral ivme katsayısı SDS ve bina kullanım sınıfı BKS) atıfta bulunuyor. Ancak buradan sadece DTS-1 ve DTS-2’ye dair çok kısa bir ipucu alabiliyoruz: DTS-1 için SDS ≥ 0.75 veya BKS-1 + SDS ≥ 0.50 koşulunun sağlanması gerektiği anlaşılıyor. DTS-2’nin ise bu koşulları sağlamayan durumlar için geçerli olduğu tahmin edilebilir, ama net bir tanım yok.

TBDY Ekleri — Bölüm 13 içinde ise DTS, yüksek bina tanımında referans olarak kullanılıyor (madde 13.1.2). Bu maddede:

(a) DTS = 1, 1a, 2, 2a için yüksekliği [değer] olan binalar;
(b) DTS = 3, 3a için yüksekliği [değer] olan binalar;
(c) DTS = 4, 4a için yüksekliği [değer] olan binalar.

ifadeleri geçiyor. Orijinal metinde burada DTS sınıflarına karşılık gelen yükseklik değerleri parantez içinde boş bırakılmış ((H_N) değeri) ve Wiki’ye aktarılırken bu sayısal bilgiler maalesef eksik aktarılmış. Yani elimizde DTS-1, DTS-1a, DTS-2, DTS-2a gibi sınıflandırmalar olduğunu, ayrıca DTS-3, 3a ve DTS-4, 4a şeklinde devam ettiğini biliyoruz, ancak bu sınıfların DTS-1, DTS-2, DTS-3, DTS-4 şeklinde sıralandığına dair kesin bir liste yok.

Neler Söylenemez?

Bu noktada bu konuda wiki’de yeterli bilgi bulunmadığını açıkça ifade etmem gerekiyor. Verilen bağlamda:

• DTS sınıflarının tam listesi (1, 1a, 2, 2a, 3, 3a, 4, 4a mı yoksa sadece 1–4 arası mı) belirtilmemiştir.
• Her bir sınıf için SDS, BKS veya diğer parametreler (örneğin yerel zemin sınıfı) temelinde hangi koşulların sağlanması gerektiği tanımlanmamıştır.
• DTS-1 için paylaşılan “SDS≥0.75 veya BKS-1 + SDS≥0.50” ifadesi dışında başka bir sınıf için koşul içeren veri yoktur.
• TBDY Bölüm 13’te DTS’nin sadece yüksek bina sınıflandırmasında referans olarak geçtiği, ancak madde metninde DTS tanımının verilmediği görülmektedir.

Sonuç

Elinizdeki WIKI CONTEXT Deprem Tasarım Sınıfları (DTS) kavramını yeterince açıklamamaktadır. Kullanıcıya genel bir bilgi verilmesi istenmediğinden (eksik kaynak durumunda “bu konuda wiki’de yeterli bilgi bulunmadı” denmesi talimatı var) şu net ifadeyi kullanıyorum:

Bu konuda wiki context’te yeterli bilgi bulunmamaktadır. DTS’nin ne olduğuna, kaç sınıftan oluştuğuna ve her bir sınıf için hangi deprem parametrelerinin (SDS, BKS, zemin sınıfı vb.) geçerli olduğuna dair kapsamlı bir açıklama verilmemiştir. Yalnızca DTS-1 için bir koşul (SDS≥0.75 veya BKS-1 + SDS≥0.50) ve TBDY Bölüm 13’te yüksek bina tanımında DTS sınıflarının kullanıldığına dair referanslar bulunmaktadır. Daha detaylı bilgi için lütfen ilgili yönetmeliklerin asıl metinlerine başvurunuz.

Umarım bu açıklama, mevcut kaynakların sınırlılığını net bir şekilde ortaya koyar. Başka bir konuda yardımcı olabileceğim bir husus olursa yine sormaktan çekinmeyin.