Deprem bölgesi nasıl belirlenir, haritayı nereden gorebilirim?

Merhaba, deprem bölgesi belirleme konusunda net bilgi vermek isterim. Öncelikle belirtmeliyim ki TBDY (Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği) ile birlikte "deprem bölgesi" kavramı yerini "deprem yer hareketi düzeyi" kavramına bırakmıştır. Artık bir binanın tasarımında kullanılacak deprem verileri, harita spektral ivme katsayıları üzerinden belirlenmektedir.

Deprem Verileri Nasıl Elde Edilir?

TBDY Ekleri — Binaların Tasarımı İçin Esaslar — Bölüm 2 kapsamında:

• Madde 2.1.2 açıkça şunu söyler: "2.2’de tanımlanan dört farklı deprem yer hareketi düzeyi için deprem verileri, 22/01/2018 tarih ve 2018/11275 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan Türkiye Deprem Tehlike Haritaları ile tanımlanmıştır. Bu haritalara https://tdth.afad.gov.tr/ adresli internet sitesinden erişilebilir."

Yani bir binanın bulunduğu konumdaki deprem tehlikesini öğrenmek için AFAD'ın resmi web sitesindeki Türkiye Deprem Tehlike Haritaları kullanılır. Bu haritalar size iki temel parametre verir:

1. Kısa periyot harita spektral ivme katsayısı (Ss) – Madde 2.3.2.1(a)
2. 1.0 saniye periyot için harita spektral ivme katsayısı (S1) – Madde 2.3.2.1(b)

Bu katsayılar, referans zemin koşulu (VS30 = 760 m/s) ve %5 sönüm oranı için tanımlanmış boyutsuz sayılardır.

Deprem Yer Hareketi Düzeyleri Nelerdir?

Aynı bölümün Madde 2.2'sinde dört farklı deprem yer hareketi düzeyi tanımlanmıştır:

• DD-1 (Çok Seyrek): 50 yılda aşılma olasılığı %2, tekrarlanma periyodu 2475 yıl – En büyük deprem
• DD-2 (Seyrek): 50 yılda aşılma olasılığı %10, periyot 475 yıl – Standart tasarım depremi
• DD-3 (Sık): 50 yılda aşılma olasılığı %50, periyot 72 yıl
• DD-4 (Çok Sık): 50 yılda aşılma olasılığı %68, periyot 43 yıl – Servis depremi

Tasarım Spektrumuna Geçiş

Haritadan alınan Ss ve S1 değerleri, yerel zemin etki katsayıları (FS ve F1) ile çarpılarak tasarım spektral ivme katsayılarına dönüştürülür. Bu dönüşüm Madde 2.3.2.2'de Denklem (2.1) ile verilmiştir:

• SDS = Ss × FS
• SD1 = S1 × F1

Yerel zemin etki katsayıları ise Madde 2.3.3.1'de belirtilen Tablo 2.1 ve Tablo 2.2'den, binanın bulunduğu arazinin yerel zemin sınıfına (ZA, ZB, ZC, ZD, ZE, ZF) göre alınır. ZF sınıfı için Madde 2.3.3.2 uyarınca sahaya özel analiz zorunludur.

Pratikte Nasıl Yapılır?

1. AFAD'ın web sitesine girin – https://tdth.afad.gov.tr/
2. Binanın adresini veya koordinatlarını girin.
3. Harita size DD-1, DD-2, DD-3 ve DD-4 düzeyleri için Ss ve S1 değerlerini gösterir.
4. Bu değerleri alıp, zemin etki katsayıları ile çarparak tasarım spektrumunuzu oluşturun.

Önemli Uyarı

Eski alışkanlıkla "1. derece deprem bölgesi" gibi ifadeler kullanılıyor olsa da, TBDY'ye göre artık böyle bir bölge sınıflaması yoktur. Her noktanın kendine özgü spektral ivme değerleri vardır. Bu nedenle projeniz için mutlaka güncel haritalardan alınan sayısal verileri kullanmalısınız.

Özetle: Deprem tehlikesini belirlemek için AFAD'ın Türkiye Deprem Tehlike Haritaları yetkilidir. Oradan alınan Ss ve S1 değerleri, zemin sınıfına bağlı katsayılarla çarpılarak tasarımda kullanılır. Başka bir kaynak veya eski bölge haritaları geçerli değildir.

Umarım açıklayıcı olmuştur. Başka bir konuda yardımcı olabilirsem lütfen sormaktan çekinme.