Binalarda jeneratör zorunlu mu?

Mevcut wiki/mevzuat bilgileri ışığında sorunuzu detaylı olarak yanıtlıyorum. Öncelikle belirtmeliyim ki, wiki içeriğinde Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde (PAİY) jeneratör zorunluluğu ile ilgili spesifik bir madde bulunmamaktadır. Bu nedenle yanıtım, sağlanan kaynaklardaki diğer mevzuat hükümlerine dayanmaktadır.

Genel Kural: Jeneratörün Kendisi Zorunlu Değildir, Ancak Varsa Uyulması Gereken Kurallar Tanımlanmıştır

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in Madde 66/1 maddesi, "bir mahal içerisinde tesis edilen birincil veya ikincil enerji kaynağı olarak jeneratör kullanılan bütün bina ve yapılarda" alınması şart olan tedbirleri sıralar. Bu ifade, bir binada jeneratör bulundurmanın genel bir zorunluluk olmadığını, ancak eğer bir jeneratör tesis edilmişse bu kurallara uyulması gerektiğini gösterir. Bu maddeden genel bir zorunluluk çıkarılamaz.

Jeneratörün Zorunlu Olduğu Özel Durumlar

Mevzuat, bazı özel yapı tipleri veya sistemler için jeneratörü zorunlu kılmaktadır:

1. Acil Durum Asansörü Bulunan Binalar:

   • İlgili Madde: Yangın Yönetmeliği Madde 63/4.
   • Zorunluluk Kaynağı: Eğer bir binada acil durum asansörü zorunlu ise, bu asansörün bir acil durum jeneratörüne bağlı olması şarttır.
   • Detay: Madde metnine göre, acil durum asansörünün "enerji kesilmesi hâlinde, otomatik olarak devreye girecek özellikte ve 60 dakika çalışır durumda kalmasını sağlayacak bir acil durum jeneratörüne bağlı bulunması gerekir." Bu durumda, acil durum asansörü zorunluluğu olan bir bina için jeneratör de dolaylı olarak zorunlu hale gelir. (Not: Hangi binalarda acil durum asansörünün zorunlu olduğu, bu wiki içeriğinde yer almayan başka bir maddedir.)

2. Sağlık Tesisleri (Tıp Merkezleri):

   • İlgili Mevzuat: Erişilebilirlik (Birleştirilmiş) — Madde 24'te atıf yapılan Tıp Merkezleri Asgari Fiziki Kriterler.
   • Zorunluluk: Tıp merkezlerinde elektrik kesintilerine karşı "yeterli kapasitede sabit/mobil jeneratör veya kesintisiz güç kaynağı bulunmalıdır" hükmü kesin bir zorunluluk getirir.
   • Kapasite Şartı: Jeneratör kapasitesi, sağlık tesisinin talep gücünün %70'inden az olmamalıdır.
   • Yakıt ve Güvenlik Şartı: Jeneratörlerin en az 24 saat elektrik kesintisine yetecek kadar yakıt tankı ve yangın algılama ve söndürme tesisatı/söndürme cihazı olmalıdır.

Sonuç ve Özet

• Genel Binalar: Mevcut wiki içeriğine göre tüm binalara jeneratör kurulmasını zorunlu kılan bir hüküm yoktur.
• Zorunlu Olduğu Yapılar:
  • Acil Durum Asansörü bulunan binalar (dolaylı zorunluluk).
  • Tıp Merkezleri gibi sağlık tesisleri (doğrudan ve net zorunluluk).
• Önemli Not: Bir jeneratör tesis edildiğinde, zorunlu olmasa bile, Yangın Yönetmeliği Madde 66 kapsamındaki tüm yangın güvenlik tedbirlerine (odaya 120 dakika dayanım, bağımsız duman tahliyesi, tesisat geçirilmemesi vb.) kesinlikle uyulması şarttır.