B11 — Yığma Bina Tasarımı Nedir?

Merhaba, sorunuzu TBDY Ekleri — Binaların Tasarımı İçin Esaslar — Bölüm 11 kapsamında yanıtlıyorum. İlgili yönetmelik maddelerini aşağıda bulabilirsiniz.

Yığma Bina Türleri (Madde 11.1.2)

Yığma binalar dört ana türe ayrılır:

1. Donatısız Yığma Bina — Taşıyıcı duvarlar yalnızca kargir birim ve harç kullanılarak, donatı içermeden oluşturulur. Süneklik düzeyi sınırlıdır.

2. Donatılı Yığma Bina — Taşıyıcı duvarlarda Bölüm 11 kurallarına uygun donatı yerleştirilir. Süneklik düzeyi yüksektir.

3. Kuşatılmış Yığma Bina — Duvarlar örüldükten sonra betonarme yatay ve düşey hatıllar oluşturulur. Süneklik düzeyi sınırlıdır.

4. Donatılı Panel Sistemli Bina — Önüretimli donatılı gazbeton paneller kullanılır. Paneller arası donatılar temele ve kat hatıllarına bağlanır. Süneklik düzeyi yüksektir.

Kat Sınırlamaları (Madde 11.1.3)

Yığma bina türleri için izin verilen en çok kat adetleri Tablo 4.1'de belirtilmiştir. Ek olarak:

• Çatı katı alanı, temeldeki bina brüt alanının %25'inden büyük olamaz.
• En fazla bir adet bodrum kat yapılabilir.

Duvar Kalınlığı ve Yüksekliği (Madde 11.1.4 - 11.1.5)

• Etkin kalınlık (t_ef): TS EN 1996-1-1 standardı, madde 5.5.1.3'e göre belirlenir. Sıva kalınlığı dikkate alınmaz.
• Etkin yükseklik (h_ef): TS EN 1996-1-1 standardı, madde 5.5.1.2'ye göre belirlenir.

Malzeme Kuralları (Madde 11.2)

• Taşıyıcı duvarlarda tüm derzler harç ile doldurulmalıdır (Madde 11.2.1).
• Kargir birimler: Tuğla (TS EN 771-1), yoğun veya hafif agrega blokları kullanılabilir (Madde 11.2.2).
• Standartlaştırılmış en küçük basınç dayanımı TS EN 772-1'e göre belirlenir (Madde 11.2.3).
• Yasak malzemeler (Madde 11.2.4): Boşluklu beton briketler, dolgu tuğlaları, kerpiç taşıyıcı duvar olarak kullanılamaz.
• Harç: En küçük küp basınç dayanımı TS EN 1015-11'e göre belirlenir (Madde 11.2.6).

Önemli Tasarım Parametreleri

Wiki'de belirtilen ek bilgilere göre yığma bina tasarımında şu unsurlar da kritiktir:

• Minimum duvar kalınlığı
• Açıklık/yükseklik sınırları
• Hatıl/lento zorunlulukları
• DTS'ye göre kat sınırı (maksimum 3-4 kat)
• Düzlem dışı stabilite kontrolleri

Özetle: B11 kapsamındaki yığma bina tasarımı, deprem bölgelerinde güvenli yapılar oluşturmak için yukarıdaki kurallara eksiksiz uyulmasını gerektirir. Tüm bu kuralların detaylı uygulaması için ilgili TS EN standartlarına da başvurulmalıdır.