Asansörün Yangında Davranışı (TS EN 81-73) nedir?

Asansörün Yangında Davranışı (TS EN 81‑73)

Sevgili okuyucu, yangın anında asansörlerin nasıl davranacağı konusu can güvenliği açısından kritik bir düzenlemedir. Bu konudaki temel kaynak TS EN 81‑73 standardı ile Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) Madde 63-65’tir. İlk olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ne (PAİY) baktım ancak PAİY’de bu konuda özel bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle aşağıdaki açıklamalar tamamen TS EN 81‑73 ve BYKHY’nin ilgili maddelerine dayanmaktadır.

---

Genel İlke

Yangın algılandığında asansör otomatik olarak belirlenen kata (genellikle giriş katı) iner ve kapılar açık kalır. Bu sayede yangın sırasında insanların asansörü kullanması engellenir ve itfaiye ekiplerinin müdahalesi kolaylaşır.

---

Yangın Modu Sırası (5 Adım)

1. Yangın ihbar sistemi sinyali → Asansör kumandaya geçer.
2. Asansör belirlenen tahliye katına iner.
3. Kapılar açılır ve açık kalır.
4. Asansör devre dışı olur (normal kullanım engellenir).
5. İtfaiye anahtarı ile itfaiye modu aktif edilebilir.

Bu sıralama, yangın esnasında asansörün bir “tuzak” haline gelmesini önler. Kapıların açık kalması, içeride mahsur kalan olabileceği ihtimaline karşı da güvenlik sağlar.

---

İtfaiye Asansörü (TS EN 81‑72)

• Yüksek binalarda >30,50 m yapı yüksekliği olan binalarda zorunludur.
• İtfaiye anahtarı ile özel bir çalışma moduna sahiptir.
• Kuyu ve makine dairesi yangına dayanımlı olarak inşa edilir.

Bu özellikler sayesinde itfaiye ekipleri yangın sırasında asansörü güvenle kullanabilir. Normal asansörler ise yangın modunda devre dışı kalır.

---

İlgili Kavramlar

• Acil Durum Asansörü – Yangın durumunda tahliye için kullanılabilen özel asansör.
• Yangın Algılama Uyarı – Asansörün yangın moduna geçmesini tetikleyen sinyal.
• Yangın Acil Durum Kontrol Sistemi – Asansörün yangın anındaki hareketlerini yöneten merkezi sistem.

---

Kaynak

• TS EN 81‑73 (Asansörler – Yangın Durumunda Davranış)
• BYKHY Madde 63-65 (Binaların Yangından Korunması Yönetmeliği)

Not: Yukarıdaki bilgiler yalnızca verilen yönetmelik metnine dayanmaktadır. Başka bir yönetmelikle çelişme durumunda öncelik Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ne aittir, ancak bu konuda İmar’da hüküm bulunmadığı için doğrudan TS EN 81‑73 uygulanmıştır.

Umarım bu açıklama sorunuza net bir yanıt vermiştir. Yangın güvenliği konusunda daha fazla detay isterseniz, lütfen belirtin.