Asansör Ne Zaman Zorunludur?

Merhaba! Asansör zorunluluğu, binaların kullanım amacına, kat adedine ve büyüklüğüne göre Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY / Tip İmar Yönetmeliği) tarafından net bir şekilde düzenlenmiştir. Öncelikle bu yönetmeliğin Madde 34 hükümlerine bakarız; burada hüküm varsa diğer yönetmeliklerdeki çelişen maddeler yok sayılır. İşte detaylı kurallar:

1. Asansör Zorunluluğu (PAİY Madde 34/1)

• 3 katlı binalar: Uygulama imar planına göre kat adedi 3 olan binalarda asansör yeri bırakılması zorunludur. Ancak tek bağımsız bölümlü konutlar bu kuraldan muaftır.
• 4 ve daha fazla katlı binalar: İskân edilen veya bağımsız bölüm bulunan bodrum katlar dâhil olmak üzere toplam kat adedi 4 ve üzeri olan binalarda asansör tesisi zorunludur. Daha az katlı yapılarda isteğe bağlı olarak asansör yapılabilir.
• Özel durum: Bazı belediyeler yapı yüksekliği 12,80 m’yi geçen binalarda da asansör zorunluluğu getirebilir, ancak temel kural yukarıdaki gibidir.

2. Umumi Binalar ve Ticari Yapılar (PAİY Madde 34/4)

• Kullanılabilir katlar alanı tek katlı olanlar hariç 800 m²’den büyük veya kat adedi birden fazla olan umumi binalarda en az bir asansör yapılması zorunludur.
• Eğer kat alanı 800 m²’den fazla ve kat adedi 3’ten fazla ise en az 2 asansör yapılmalıdır.
• Ayrıca uygulama imar planına göre 10 kat ve üzeri binalarda veya zemin kat üzerinde 20’den fazla konut kullanımlı bağımsız bölüm bulunan yapılarda yine en az 2 asansör zorunludur.
• Bu 2 asansörden en az bir tanesi yangına dayanıklı malzemeden yapılmış, duman sızdırmaz, kesintisiz güç kaynağı (KGK) ile beslenen ve herhangi bir tehlike/arıza/elektrik kesintisi anında zemin kata ulaşıp kapılarını açabilecek şekilde tesis edilmelidir. Bu, aynı zamanda Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) Madde 62 ile de uyumlu olmalıdır.

3. Engelli Erişimi ve Acil Durum Asansörleri

• Engelli asansörü: Tüm kamusal binalarda en az 1 adet engelli asansörü bulunmalıdır. Bu asansör TS EN 81-70 standardına uygun Tip 1 minimum boyutları taşımalıdır.
• Acil durum asansörü: Yüksek binalarda (51,50 m’den yüksek) BYKHY gereği en az 1 acil durum asansörü zorunludur. PAİY Madde 34/4’teki yangın güvenlikli asansör de bu kapsamda değerlendirilebilir.

4. Asansör Boyutları ve Teknik Özellikler (PAİY Madde 34/2, 34/5)

Tek asansörlü binalar:

• Kabin dar kenarı: **en