Asansör Güvenlik Devreleri nedir?

Merhaba! Asansör güvenlik devreleri, asansörün can ve mal güvenliğini sağlamak amacıyla tasarlanmış kritik bir sistemdir. Öncelik kuralı gereği Tip İmar Yönetmeliği’ne baktığımızda, Madde 34’te asansör zorunluluğu ve boyutları düzenlenmiş olmakla birlikte güvenlik devrelerinin teknik detaylarına yer verilmemiştir; bu madde sadece asansör yapım ve işletmesinde Asansör Yönetmeliği ile TSE standartlarına uyulmasını şart koşar. Bu nedenle asansör güvenlik devreleri konusunda Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) ve ilgili ekleri esas alınır.

---

Asansör Güvenlik Devreleri Nedir?

Asansör Yönetmeliği Ek-I, Ek-III ve TS EN 81-20’ye göre asansör güvenlik devreleri, güvenlik zinciri olarak adlandırılan seri bağlı bir devre yapısıdır. Asansörün çalışabilmesi için tüm güvenlik kontaklarının kapalı olması zorunludur. Bu kontaklardan herhangi birinin açılması, asansörün hareketini derhal durdurur.

Güvenlik Zincirinde Yer Alan Temel Elemanlar

Aşağıdaki elemanlar güvenlik zincirine seri olarak bağlanır ve her biri belirli bir güvenlik fonksiyonunu yerine getirir:

Eleman	Fonksiyon
Kapı kilidi kontağı	Kat kapısının kilitli ve kapalı olduğunu denetler.
Kabin kapısı kontağı	Kabin kapısının kapalı olduğunu kontrol eder.
Hız sınırlayıcı kontağı	Aşırı hız yoksa kapalı kalır; regülatör devreye girerse açılır.
Tampon kontağı	Tamponların normal konumda olduğunu bildirir.
Acil stop butonları	Kuyu dibi, makine dairesi ve kabin üstünde bulunur; manuel olarak devreyi keser.
Faz koruma rölesi	Faz sırasının doğru ve faz kaybının olmadığını kontrol eder.
Termik koruma	Motorun aşırı ısınmasını önler.

---

Ek-III Güvenlik Aksamları

Asansör Yönetmeliği Madde 8 ve 11 ile Ek-III’te güvenlik aksamları tanımlanmıştır. Bu aksamlar doğrudan güvenliğe etki eden bileşenlerdir ve aşağıdakileri kapsar:

• Kapı kilitleme düzenleri
• Düşmeyi önleyici düzenler (paraşüt)
• Aşırı hız sınırlayıcılar (regülatör)
• Enerji depolayan tamponlar (yaylı/hidrolik)
• Enerji söndüren tamponlar
• Elektrik güvenlik devre elemanları
• Kabin kapıları ve kat kapıları

Bu aksamların her biri için imalatçı, teknik dosya hazırlamak, uygunluk değerlendirmesi yaptırmak, AB uygunluk beyanı düzenlemek ve CE işareti iliştirmekle yükümlüdür. Belge saklama süresi 10 yıl olarak belirlenmiştir (Madde 11).

---

Özet

Kısacası asansör güvenlik devreleri, tüm güvenlik kontaklarının seri bağlı olduğu ve her bir kontağın kapalı olmasını zorunlu kılan bir güvenlik zinciri sistemidir. Bu sistem sayesinde kapı açıkken, aşırı hız oluştuğunda, acil durum butonuna basıldığında veya herhangi bir arıza anında asansör hareketi anında durdurulur. Güvenlik aksamları ise Ek-III’te listelenen kritik bileşenlerden oluşur ve uygunluk değerlendirmesi ile belgelendirilir.

---

İlgili Yönetmelik ve Maddeler:

• Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) – Ek-I (Temel Gereklilikler), Ek-III (Güvenlik Aksamları Listesi), Madde 8 ve 11
• Tip İmar Yönetmeliği – Madde 34 (asansör zorunluluğu ve boyutları, güvenlik devreleri konusunda Asansör Yönetmeliği’ne atıf yapar)

---

Not: Sayısal değerler (örneğin voltaj, akım, mesafe) bu kaynaklarda verilmediğinden eklenmemiştir. Detaylı teknik ölçüler için TS EN 81-20 standardına başvurulması önerilir.