Ahşap Bina Deprem Kuralları nedir?

Merhaba,

Ahşap bina deprem kuralları, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY) Ekleri – Binaların Tasarımı İçin Esaslar, Bölüm 12 kapsamında düzenlenmiştir. Bu bölüm, deprem etkisi altındaki ahşap taşıyıcı sistemlerin tasarımına yönelik özel kuralları içerir ve yürürlükteki ilgili standartlar (TS EN 1995, TBDY Bölüm 2-3-4) ile birlikte uygulanır.

---

1. Kapsam (Madde 12.1)

• Madde 12.1.1 – Deprem etkisi altındaki tüm ahşap binaların taşıyıcı sistem elemanlarının boyutlandırılması ve birleşimlerinin düzenlenmesi bu bölüm kurallarına göre yapılır.
• Madde 12.1.2 – Yatay yük taşıyıcı sistemler yalnızca kaplamalı panellerden veya ahşap çaprazlı panellerden oluşabilir.
• Madde 12.1.3 – Ahşap bina temelleri ile ilgili kurallar Bölüm 16’da verilmiştir.

---

2. Taşıyıcı Sistem Sınıflandırması (Madde 12.2.1)

Ahşap binalarda yatay yük taşıyıcı sistemler depreme karşı davranışlarına göre iki sınıfa ayrılır:

a) Kaplamalı Panel Sistemler (Madde 12.2.1.1)

• (a) Deprem etkisinin tamamının çivili veya vidalı OSB, kontrplak (plywood) paneller ile karşılandığı, Madde 12.2.2.4 ve Madde 12.2.3.3’teki koşulları sağlayan sistemler → Süneklik Düzeyi Yüksek (SDY) olarak alınır.
• (b) Deprem etkisinin tamamının çivi, vida ve bulon ile birleştirilen tutkallı perde ve döşeme panel elemanları ile karşılandığı sistemler → Süneklik Düzeyi Sınırlı (SDS) olarak alınır.

b) Çaprazlı Panel Sistemler (Madde 12.2.1.2)

• Deprem etkisinin tamamının çapraz elemanlar ile karşılandığı sistemler → Süneklik Düzeyi Sınırlı (SDS) olarak alınır.

Madde 12.2.1.3 – Bu sistemlerin tasarımında kullanılacak Taşıyıcı Sistem Davranış Katsayıları ve Dayanım Fazlalığı Katsayıları (D) ile izin verilen Bina Yükseklik Sınıfları (BYS) Tablo 4.1’de verilmiştir.

Madde 12.2.1.4 – Taşıyıcı perde panelleri planda mümkün olduğunca düzenli ve ana eksenlere göre simetrik/simetriğe yakın yerleştirilir; tüm katlarda üst üste gelecek şekilde düzenlenir.

---

3. Genel Tasarım Esasları (Madde 12.2.2)

• Madde 12.2.2.1 – Tasarım, Bölüm 2, 3, 4 ve TS EN 1995 kuralları ile birlikte yapılır.
• Madde 12.2.2.2 – Tüm ahşap elemanlar ve birleşimler, kullanım ömrü boyunca dayanım, kararlılık (stabilite) ve rijitlik şartlarını sağlamalıdır.
• Madde 12.2.2.3 – Sadece sünek davranış gösterdiği bilinen malzeme ve birleşimlerde doğrusal olmayan davranışa izin verilir; tasarım Tablo 4.1’deki katsayılar ile azaltılmış deprem yüklerine göre yapılır.
• Madde 12.2.2.4 – Birleşim elemanlarında süneklik koşulları:
  • (a) Çelik pim, bulon ve çivili birleşimlerde: Birleşen ahşap kalınlığı en az belirtilen değer (context'te sayısal değer verilmemiş) ve birleşim elemanı çapı 12 mm’yi aşmayan elemanlar sünek kabul edilir.
  • (b) Döşeme ve perde panel kaplamalarında: Ahşap esaslı kaplama kalınlığı en az belirtilen değer ve çivi çapı 3.1 mm’yi aşmayan elemanlar sünek kabul edilir.
• Madde 12.2.2.5 – Yukarıdaki koşulları sağlamayan birleşimlerin özellikleri TS EN 12512 deneyleri ile belirlenir.
• Madde 12.2.2.6 – Deneyle belirlenen süneklik düzeyi:
  • (a) Yerdeğiştirme sünekliği 4’ten büyük, 6’dan küçük → Süneklik Düzeyi Sınırlı (SDS)
  • (b) Yerdeğiştirme sünekliği 6’dan büyük veya eşit → Süneklik Düzeyi Yüksek (SDY)

---

4. Malzeme Koşulları (Madde 12.2.3)

• Madde 12.2.3.1 – Tüm yapısal ahşap elemanların dayanım sınıfları ve malzeme özellikleri TS EN 1995’e göre belirlenir.
• **Madde