Acil Durum Aydınlatması ve Yönlendirme — Detay (Yangın Yönetmeliği Madde 70-73) nedir?

Acil Durum Aydınlatması ve Yönlendirme (BYKHY Madde 72 ve 73)

Bu yanıtta, yalnızca Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) – Madde 72 ve Madde 73 hükümleri kullanılmıştır. Soruda belirtilen Madde 70–71 kapsamındaki genel hükümler için wiki’de yeterli bilgi bulunmamaktadır. Bu nedenle yalnızca mevcut maddeler üzerinden detaylandırma yapılacaktır.

---

1. Acil Durum Aydınlatması (Madde 72)

Madde 72 – Acil durum aydınlatma sistemi, normal aydınlatmanın kesildiği durumlarda (şebeke arızası, yangın, deprem, güvenlik kesintisi, sigorta atması) otomatik olarak devreye girmeli ve yeterli aydınlatmayı sağlamalıdır.

Zorunlu olduğu yerler:

• Tüm kaçış yolları, toplanma alanları, asansör ve yürüyen merdivenler
• Yüksek riskli atölyeler (hareketli makineler, kimyevi maddeler), laboratuvarlar
• Elektrik dağıtım/jeneratör odaları, merkezi batarya ünitesi odaları, pompa istasyonları
• Kapalı otoparklar, ilk yardım ve yangın ekipmanının bulunduğu bölümler
• Hastaneler, huzurevleri, eğitim amaçlı binalar
• Kullanıcı yükü 200’den fazla olan tüm binalar
• Zemin altında 50 veya daha fazla kullanıcısı olan binalar
• Penceresiz binalar, otel/motel/yatakhaneler, yüksek tehlikeli yerler ve yüksek binalar

Çalışma süreleri:

• Normal kesintide en az 60 dakika
• Kullanıcı yükü 200’den fazla ise en az 120 dakika

Aydınlatma seviyesi:

• Kaçış yolu merkez hattı üzerinde her noktada en az 1 lüks
• Çalışma süresi sonunda en az 0,5 lüks
• En yüksek ve en düşük aydınlatma seviyesi arasındaki oran 1/40’ı geçemez

Besleme türleri:

• Bağımsız armatürler: Kendi akümülatörü, şarj devresi, şebeke denetleyicisi ve sürücü devresi olan armatürler
• Merkezi batarya sistemi: Doğru gerilim veya invertörle alternatif gerilim sağlayan merkezi bataryadan beslenen armatürler
• Normal aydınlatma armatürleri, dönüştürme kitleri ile acil durum armatürüne çevrilebilir

Kablo ve tesisat:

• Merkezi sistemlerde armatür bağlantıları metal boru içinde veya mineral izolasyonlu/yangına dayanıklı kablolarla yapılır
• Kendi bataryalı armatürlerde normal tipte kablolar kullanılabilir

Deprem bölgesi özel şartı:

• 1. ve 2. derece deprem bölgelerinde, kaçış koridorları ve merdivenlerindeki acil aydınlatma kendi başına çalışabilen bataryalı armatürlerle sağlanmalıdır

---

2. Acil Durum Yönlendirmesi (Madde 73)

Madde 73 – Yönlendirme işaretleri, birden fazla çıkışı olan tüm binalarda kullanıcıların çıkışlara kolayca ulaşması için zorunludur.

İşaret özellikleri:

• Yeşil zemin üzerine beyaz sembol ve yazı
• Normal çıkışlar: “ÇIKIŞ”
• Acil çıkışlar: “ACİL ÇIKIŞ”
• İşaret yüksekliği 15 cm’den az olamaz

Görülebilirlik uzaklığı:

• Dışarıdan/kenardan aydınlatılan işaretler: işaret yüksekliğinin 100 katı
• İçeriden/arkadan aydınlatılan üniteler: 200 katı
• Bu uzaklıktan daha uzak noktalar için ilave işaret konulmalı

Yerleştirme yüksekliği:

• Yerden 200 cm ile 240 cm arası

Aydınlatma süreleri:

• Normal aydınlatma kesildiğinde en az 60 dakika
• Kullanıcı yükü 200’den fazla ise en az 120 dakika

Aydınlatma kalitesi:

• Dışarıdan aydınlatılan işaretlerde: her doğrultuda en az 2 cd/m² parlaklık
• Kontrast oranı en az 0,5

Ek kurallar:

• Kaçış yollarında yönlendirme işaretleri dışında hiçbir ışıklı işaret/nesne (karışıklık yaratacak) bulundurulamaz
• İşaretler hem normal hem acil aydınlatmada tüm erişim noktalarından görülebilir olmalıdır

---

Özetle, BYKHY Madde 72 ve 73, binalardaki acil durum aydınlatma ve yönlendirme sistemlerinin tasarım, çalışma süresi, ışık seviyesi, işaret özellikleri ve yerleşim kriterlerini detaylı olarak belirler. Madde 70–71 için wiki’de bilgi bulunmadığından bu kapsamda yanıt verilememiştir.