Yüksek Binalarda Yangın Kuralları (BYKHY Çeşitli Maddeler) nedir?

Merhaba,

Yüksek binaların yangın güvenliği, can ve mal kaybını önlemek için hayati öneme sahiptir. Bu konudaki temel düzenleme Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY)'dir. Aşağıda, verdiğiniz BYKHY maddelerine dayanarak yüksek binalarda uygulanması gereken yangın kurallarını detaylandırıyorum.

Tanım (BYKHY Madde 4)

Yönetmelik kapsamında bir bina, aşağıdaki kriterlerden birini sağlıyorsa "yüksek bina" olarak kabul edilir:

• Bina yüksekliği > 21,50 m (kot farkı dahil en üst kat döşemesine kadar)
• Yapı yüksekliği > 30,50 m (temelden en üst kata kadar toplam yükseklik)

Bu eşikler, yangın güvenliği önlemlerinin kademeli olarak devreye girdiği kilometre taşlarıdır.

Kompartıman Kuralları (BYKHY Madde 24/4)

Yangının yayılmasını sınırlamak için yatay ve düşey kompartımanlar oluşturulur.

• Konut harici binalar: Bina yüksekliği 21,50 m'yi geçiyorsa, her bir yangın kompartımanı en fazla 3 kat olabilir.
• Konut binaları: Bina yüksekliği 30,50 m'yi geçiyorsa, yine her bir kompartıman en fazla 3 kat ile sınırlandırılır.

Bu kural, yangının bir kompartımandan diğerine sıçramasını geciktirerek kaçış süresi kazandırır.

Kaçış Merdiveni Gereksinimleri (BYKHY, çeşitli maddeler)

Kaçış merdiveni sayısı ve korunum düzeyi, bina yüksekliğine ve kullanım amacına göre değişir:

Bina Yüksekliği (m)	Konut Binaları	Konut Harici Binalar
21,50 – 30,50	En az 2 merdiven (1'i korunumlu)	En az 2 bağımsız merdiven
30,50 – 51,50	2 korunumlu merdiven + güvenlik holü / basınçlandırma	2 korunumlu merdiven + güvenlik holü
> 51,50	2 korunumlu merdiven + güvenlik holü + basınçlandırma	2 korunumlu merdiven + güvenlik holü + basınçlandırma

Basınçlandırma, merdiven boşluğuna temiz hava vererek dumanın girmesini engeller. Güvenlik holü ise merdivene geçişte bir tampon bölge oluşturur.

Yangın Güvenlik Holü (BYKHY Madde 34)

• Zorunluluk: Yapı yüksekliği > 51,50 m olan tüm binalarda, her kaçış merdiveninin önüne yangın güvenlik holü yapılmalıdır.
• Acil durum asansörü ile ilişki: Acil durum asansörü, doğrudan bu güvenlik holüne açılmalıdır.
• Sorumluluk: Bu holün her zaman boş ve kullanılabilir durumda bulundurulmasından bina sahibi, işyeri sahibi ve yöneticiler sorumludur. Holde hiçbir eşya veya malzeme biriktirilmemelidir.

Acil Durum Asansörü (BYKHY Madde 65)

• Zorunluluk: Yapı yüksekliği > 51,50 m olan binalarda en az 1 adet acil durum asansörü bulunmalıdır.
• Bu asansör, itfaiye ekiplerinin yangına müdahalesi ve engelli bireylerin tahliyesi için özel olarak tasarlanır; yangına dayanıklı malzemeden yapılır ve ayrı bir güç kaynağına sahiptir.

İç Kaplama Malzemeleri (BYKHY Madde 29)

Yangının iç mekânda hızla yayılmasını önlemek için:

• Duvar iç kaplamaları ve ısı/ses yalıtım malzemeleri en az zor alevlenici sınıfta olmalıdır.
• Tesisat boruları çapı 70 mm'den büyükse, aynı şekilde en az zor alevlenici malzemeden üretilmelidir.

Sprinkler Sistemi (BYKHY, çeşitli maddeler)

• Konut binaları: Yapı yüksekliği > 30,50 m ise sprinkler sistemi zorunludur.
• Konut harici binalar: Bina yüksekliği > 21,50 m ise sprinkler veya otomatik yangın algılama sistemi bulundurulmalıdır.

Sprinkler, yangını erken safhada söndürerek veya kontrol altına alarak can ve mal kaybını azaltır.

Duman Kontrolü (BYKHY, çeşitli maddeler)

• Yapı yüksekliği > 30,50 m olan binalarda kaçış merdivenlerinde havalandırma veya basınçlandırma sistemi olmalıdır.
• Yapı yüksekliği > 51,50 m olan binalarda ise kaçış merdivenlerinde basınçlandırma zorunludur. Bu, dumanın merdiven boşluğuna sızmasını tamamen engeller.

İlgili Kavramlar

• Yangın Güvenlik Holü: Kaçış merdiveni önünde, en az 6 m² alana sahip, yangına en az 60 dakika dayanıklı duvarlarla ayrılmış güvenli