Yangın pompası seçimi nasıl yapılır?

Merhaba, yangın pompası seçimi, aslında tüm sulu söndürme sisteminin kalbi diyebileceğimiz kritik bir adımdır. Bu seçimi doğru yapabilmek için Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) kapsamında birkaç maddeyi birlikte değerlendirmek gerekir. Öncelikle belirteyim, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde (PAİY) yangın pompası seçimine dair özel bir hüküm bulunmadığı için doğrudan BYKHY’ye başvuruyoruz.

Pompa Seçiminde İlk Adım: Su Kaynağı ve Depo Hacmi

Pompa seçimi yapmadan önce, sistemin ne kadar suya ve hangi basınçta ihtiyaç duyduğunu bilmelisiniz. Bu noktada BYKHY Madde 92 devreye girer. Madde 92/1’e göre sistemde en az bir güvenilir su kaynağı bulunması şarttır. Su deposu hacmi ise bina tehlike sınıfına göre belirlenir: Düşük tehlike için 30 dakika, orta tehlike için 60 dakika, yüksek tehlike için 90 dakika esas alınır (Madde 92/3). Ayrıca, yapıda sadece yangın dolapları sistemi varsa ve kullanım alanı yüksek tehlike sınıfı değilse, yangın dolapları binanın kullanım suyuna bağlanabilir ve ayrı bir pompa sistemi gerekmeyebilir (Madde 92/6).

Pompa Teknik Özellikleri (BYKHY Madde 93)

Su ihtiyacını belirledikten sonra pompa seçimine geçebiliriz. Madde 93/1 pompaların temel performans kriterlerini verir:

• Pompa, anma debi ve anma basınç değeri ile ifade edilir.
• Kapalı vana (sıfır debi) basma yüksekliği, anma basma yüksekliğinin en fazla %140’ı kadar olmalıdır.
• %150 debideki basma yüksekliği, anma basma yüksekliğinin %65’inden daha küçük olmamalıdır.
• Pompa, istenen basıncı karşılamak şartıyla, anma debi değerinin %130’u kapasitedeki sistem talepleri için kullanılabilir.

Yani pompanızı seçerken bu eğri karakteristiklerine uygun bir model belirlemelisiniz.

Yedek Pompa ve Motor Seçimi

Madde 93/2’ye göre sistemde tek pompa kullanılıyorsa aynı kapasitede bir yedek pompa bulunması zorunludur. Birden fazla pompa varsa, toplam kapasitenin en az %50’si yedeklenmelidir. Motor seçiminde ise Madde 93/3 size esneklik tanır: Pompa; elektrik motoru, içten yanmalı motor veya türbin ile çevrilebilir. Ancak Madde 93/4 önemli bir uyarı yapar: Yedek dizel motor tahrikli pompa kullanılmadığı takdirde, yangın pompalarının enerji beslemesi güvenilir kaynaktan ve binanın genel elektrik sisteminden bağımsız olarak sağlanmalıdır.

Yardımcı Ekipman ve Kontrol Sistemleri

Pompa seçiminde sadece ana ünite değil, yardımcı elemanlar da kritiktir. Madde 93/5’e göre her pompanın otomatik hava boşaltma valfi ve sirkülasyon rahatlama valfi gibi donanımları bulunmalıdır. Kumanda panosu ile ilgili olarak Madde 93/6 şunları şart koşar:

• Her pompanın ayrı bir kumanda panosu ve pano kilitli olmalıdır.
• Elektrik kumanda panosu; faz hatası, faz sırası hatası ve kumanda fazı hatası için bilgi ışıkları ile donatılmalıdır.
• Pano ana g