Tasarım Spektrumu Hesap Adımları nasıl yapılır?

Merhaba, tasarım spektrumu hesabı, bir yapının deprem etkisi altında nasıl davranacağını belirleyen en kritik adımlardan biridir. Öncelik kuralı gereği Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) kapsamında bu konuya dair bir hüküm bulunmadığından, hesap tamamen Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) Bölüm 2.3 ve alt bölümleri (2.3.4–2.5) esas alınarak yapılır. Aşağıda adım adım anlatıyorum.

Adım 1: Deprem Tehlike Haritasından Ss ve S1 Değerlerini Alın

İlk olarak projenin bulunduğu koordinatları tdth.afad.gov.tr adresine girerek Ss (kısa periyot harita spektral ivme katsayısı) ve S1 (1.0 saniye periyot harita spektral ivme katsayısı) değerlerini elde edin. Bu değerler, Türkiye Deprem Tehlike Haritası'ndan doğrudan okunur.
(Kaynak: Tasarım Spektrumu Hesap Adımları)

Adım 2: Zemin Sınıfını Belirleyin

Arazide yapılan zemin etüdü sonucunda Vs30 (30 m derinlik için ortalama kayma dalgası hızı) değerine göre zemin sınıfı belirlenir. Zemin sınıfları ZA, ZB, ZC, ZD, ZE, ZF olarak tanımlanır. Her sınıfın kendine özgü Fs ve F1 katsayıları vardır.
(Kaynak: Zemin Sınıfları ve Deprem Etkisi – TBDY 2018)

Adım 3: Yerel Zemin Etki Katsayılarını Bulun

Belirlediğiniz zemin sınıfına ve Ss ile S1 değerlerine bağlı olarak Fs (kısa periyot için yerel zemin etki katsayısı) ve F1 (1.0 saniye periyot için yerel zemin etki katsayısı) değerleri tablodan okunur. Bu katsayılar, zeminin deprem dalgalarını büyütme etkisini yansıtır.
(Kaynak: TBDY 2018 Bölüm 2.3 – Tasarım Spektrumu Hesap Adımları)

Adım 4: Tasarım Spektral İvme Katsayılarını Hesaplayın

Elde ettiğiniz değerleri aşağıdaki formüllerde kullanarak SDS ve SD1 hesaplanır:

• SDS = Ss × Fs → kısa periyot tasarım spektral ivme katsayısı
• SD1 = S1 × F1 → 1.0 saniye periyot tasarım spektral ivme katsayısı

(Kaynak: Deprem Tasarım Spektrumu – TBDY 2018 Bölüm 2.3)

Adım 5: Köşe Periyotlarını (TA