Taban Alanı — Detay Hesabı (PAİY Madde 20) nedir?
Taban Alanı — Detay Hesabı (PAİY Madde 20) Hakkında Kapsamlı Açıklama
Merhaba, sorunuzu Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) kapsamında değerlendiriyorum. PAİY Madde 20’ye göre taban alanı; bahçedeki eklenti ve müştemilat dahil olmak üzere, yapıların tabii veya tesviye edilmiş zemin üzerinde kalan kısmının parsel izdüşümüdür. Yani yapının yere bastığı alanı ifade eder.
Hesap Kuralları (Madde 20/1-5)
Taban alanı hesabında şu kurallar uygulanır:
- Net imar parseli alanı üzerinden hesaplama (Madde 20/5): Parselin tamamı değil, imar durum belgesinde belirtilen net parsel alanı esas alınır.
- TAKS ve bahçe mesafeleri çakışması (Madde 20/3): Eğer planda hem TAKS (Taban Alanı Kat Sayısı) hem de bahçe mesafeleri verilmişse, küçük olan değer uygulanır. Bu, yapılaşmanın daha kısıtlı olduğu durumu geçerli kılar.
- Kolonlu yapılarda ölçüm (Madde 20/1): Kolonlar üzerine oturan yapılarda taban alanı, en dış çeperdeki kolonların dış yüzeylerinin birleştirilmesiyle bulunur. Yani kolonların dış hattı esas alınır.
- Açığa çıkan bodrum katlar (Madde 20/4): Bodrum katın bir kısmı zeminden yukarıda kalıyorsa, bu bodrumun oturum alanı TAKS değerini geçemez. Bodrumun tüm alanı taban alanına dahil edilmez, yalnızca zemin üstünde kalan kısmı TAKS sınırlamasına tabidir.
Taban Alanına Dahil Olmayan Yapı Elemanları (Madde 20/8)
Birçok yapı elemanı taban alanı hesabının dışında tutulmuştur. Bunlar:
| Eleman Türü | Açıklama / Sınırlama |
|---|---|
| Zemin altı avlu, iç bahçe | Tamamen zemine gömülü olduğu için dahil edilmez. |
| Kameriye, pergola, sundurma, süs havuzu, açık havuz | Bahçe alanının maksimum %20'si kadar olabilir. Bu oran aşılırsa kalan kısım taban alanına girer. |
| Bahçe duvarı, istinat duvarı | Herhangi bir sınırlama yok, tamamen hariç. |
| Bekçi kulübesi | Maksimum 6 m² olmak kaydıyla taban alanına dahil edilmez. |
| Zorunlu yangın merdiveni evi + güvenlik holleri | Asgari ölçülerde olması şartıyla hariç. |
| Asgari asansör boşluğu, ışıklık, baca, şaft | Yapının işlevsel gereksinimleri olduğu için taban alanı dışında. |
| Arıtma, trafo, jeneratör, yağmur suyu havuzu, atık hazneleri, ısı merkezi | Ana yapı dışında konumlandırılmaları halinde dahil edilmez. |
| Kanopi, arkat | Akaryakıt pompaları hariç, genel olarak taban alanına girmez. |
| Güneş paneli | Yalnızca temel veya kaidesi taban alanına dahil olur; panelin kendisi dahil değildir. |
| Açık otopark | Üstü kapalı olmayan otopark alanları hariç. |
| Giriş saçağı (markiz) | Bina girişindeki küçük saçaklar taban alanına dahil değildir. |
| Gündüz bakımevi | Ortak alan olarak 75 m²’ye kadar olan kısmı hariç. |
| Aile sağlığı merkezi | Belirli alanlar (yönetmelikte detaylandırılmış) taban alanına dahil edilmez. |
Önemli Uyarı
Bu liste, TAKS hesaplanırken dikkate alınmayan alanları gösterir. Ancak emsal (inşaat alanı) hesabında bu alanların bazıları (örneğin sığınak, teknik hacimler) emsale dahil olabilir. Bu nedenle, taban alanı hesabı ayrı, yapı inşaat alanı hesabı ayrı değerlendirilmelidir. PAİY Madde 20’nin 8. fıkrası yalnızca taban alanına dahil olmayanları düzenler.
İlgili Kavramlar
- TAKS (Taban Alanı Kat Sayısı): Taban alanı / parsel alanı oranıdır.
- Emsal Harici Alanlar — Detay Listesi: Taban alanına dahil olmayan ancak emsale dahil olabilecek alanları kapsar.
- Yapı İnşaat Alanı (Detay): Tüm katların brüt alanları toplamıdır.
Sonuç olarak, taban alanı hesabı yaparken öncelikle net imar parselini belirleyin, TAKS ve bahçe mesafelerinden küçük olanı uygulayın, kolonlu yapılarda dış kolon yüzeylerini kullanın, açığa çıkan bodrumları TAKS’a takip edin ve Madde 20/8’deki istisnaları dikkatlice kontrol edin. Bu kurallara uyulmazsa yapı ruhsatı aşamasında sorun yaşanabilir.
Kaynak: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Madde 20 (tüm alt bentler)
Kaynak: genel
Hesaplama Araçlarımız
Yapı projeleriniz için ücretsiz hesaplama araçları
İlgili Konular
İlgili Sorular
Bu konuda başka sorunuz mu var?
mimari.ai yapay zeka desteklidir. Kritik kararlar için uzman görüşü alınız.