Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği nedir?

Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği Nedir?

Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği, imar planı bulunmayan alanlarda yapılaşma koşullarını belirleyen temel mevzuattır. Bu yönetmelik, özellikle belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan, köy ve mezra gibi kırsal yerleşimlerde geçerlidir. Şehirleşmenin planlı olmadığı bu bölgelerde yapılaşmanın belirli kurallara bağlanmasını sağlar.

Kapsamı ve Uygulama Alanı

Yönetmeliğin kapsamına giren başlıca alanlar şunlardır:

• Belediye ve mücavir alan sınırı dışında kalan tüm bölgeler
• İmar planı bulunmayan köy ve mezralar
• Kırsal yerleşim alanları

Bu alanlarda herhangi bir imar planı olmadığı için yapılaşma, doğrudan bu yönetmelik hükümlerine tabidir. Bu noktada sık yapılan bir hata, "plan yoksa her şey serbest" sanmaktır. Oysa Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği, yapılaşmayı sıkı kurallara bağlamıştır.

Köylerde Yapılaşma (İmar Kanunu Madde 27)

Köy yerleşik alan sınırı içinde yapı yapmak için şu prosedür izlenir:

• Köy ihtisas komisyonu görüşü alınması zorunludur.
• Valilik onayı gereklidir.
• Yapı projesi, il özel idaresinde görevli mimar veya mühendisler tarafından hazırlanabilir.
• Plan notunda aksi belirtilmemişse maksimum 2 kat (6.50 m yükseklik) izin verilir.
• Yapının, kamuya ait bir yaya veya taşıt yoluna cephesi olması şarttır.
• Belediye ve muhtarlık iş birliğiyle köy tasarım rehberi hazırlanabilir.

Temel Yapılaşma Kuralları

Yönetmeliğin getirdiği sayısal sınırlamalar nettir ve aşağıdaki gibidir:

Parametre	Değer
Yapı yüksekliği (maks.)	6.50 m (2 kat)
İnşaat alanı (maks.)	250 m²
Parsel büyüklüğü (min.)	5000 m² (belediye sınırı dışı tarım arazisi)
Yoldan çekme mesafesi (min.)	5 m
Komşu parselden çekme mesafesi (min.)	3 m

Bu değerler, yönetmelikte açıkça belirtilmiştir ve ASLA UYDURULAMAZ. Örneğin, bir köy evi yapacaksanız inşaat alanı 250 m²’yi, yükseklik 6.50 m’yi geçemez. Ayrıca parsel büyüklüğü 5000 m²’den küçükse ve tarım arazisi niteliğindeyse, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında ayrıca izin almanız gerekir.

Tarım Arazilerinde Yapılaşma Uyarısı

Plansız alanların büyük kısmı tarım arazisi olduğundan, bu noktada sık yapılan ikinci hata devreye girer: Tarım arazisine izinsiz yapı yapmak. 5403 sayılı Kanun’a göre tarım arazilerinde yapılaşma için valilikten veya ilgili kurumdan izin alınması şarttır. İzinsiz yapılan yapılar yıkılma riskiyle karşı karşıyadır.

Özet ve Pratik Tavsiyeler

Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği, kırsalda yaşayan veya bu alanlarda yatırım yapmayı düşünen herkesin bilmesi gereken bir mevzuattır. Özellikle şu noktalara dikkat edin:

1. Plan yoksa her şey serbest değildir – bu yönetmelik geçerlidir.
2. Köy yerleşik alan sınırı içinde İmar Kanunu Madde 27 prosedürünü izleyin.
3. Sayısal sınırlara kesinlikle uyun – kat adedi, yükseklik, inşaat alanı ve çekme mesafeleri.
4. Tarım arazisi ise mutlaka 5403 sayılı Kanun iznini alın.
5. Projelerinizi il özel idaresi mimar veya mühendislerine hazırlatabilir, köy tasarım rehberinden faydalanabilirsiniz.

Bu kurallara uyulmadığı takdirde yapı ruhsatı alamaz veya mevcut yapı idari para cezası ve yıkım tehlikesiyle karşılaşır.

Kaynak:

• Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği
• İmar Kanunu Madde 27