Kazan Dairesi — Yangın Kuralları (Yangın Yönetmeliği Madde 54-55)

Merhaba, kazan dairesi yangın kuralları konusunda Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (Yangın Yönetmeliği) kapsamında net düzenlemeler bulunuyor. Öncelikle belirteyim ki Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde kazan dairesine ilişkin hükümler genelde yerleşim, hacim ve baca ile ilgili olup yangın güvenliği özelinde bu maddeleri arayacağız. Verilen bilgiler doğrudan Yangın Yönetmeliği'ne ait olduğu için aşağıda o hükümleri aktarıyorum.

Madde 54 — Genel Kurallar

Yangın Yönetmeliği'nin 54. maddesi kazan dairelerinin temel yangın güvenliği şartlarını düzenler:

• TSE standartlarına uygunluk: Kazan dairesinde kullanılan tüm ekipman, malzeme ve tesisatlar ilgili Türk Standartları Enstitüsü normlarına uygun olmak zorundadır.
• Kapı özellikleri: Kazan dairesi kapısı kaçış yönünde açılır, minimum 90 dakika yangın dayanımına sahip olmalı ve otomatik kapanma düzeneği bulundurmalıdır. Bu sayede yangın anında dumanın ve alevin diğer alanlara sıçraması geciktirilir.
• Konum: Kazan dairesi yalnızca zemin katta veya bodrum katlarda yer alabilir. Üst katlarda (örneğin normal katta veya çatı katında) kazan dairesi yapılmasına bu maddeyle izin verilmez.
• Üst kat kullanımı yasağı: Kazan dairesinin hemen üstünde yatak odası veya oturma odası bulunamaz. Bu, olası bir gaz kaçağı veya yangın durumunda can güvenliği için kritiktir.
• Havalandırma: Yanma havası temini ve egzoz için mekanik havalandırma sistemi zorunludur. Doğal havalandırma tek başına yeterli değildir.
• Yanıcı malzeme yasağı: Kazan dairesi içinde yanıcı, patlayıcı veya parlayıcı malzeme depolanamaz. Bu alan yalnızca kazan ve ona ait tesisat için kullanılmalıdır.

Madde 55 — Doğalgaz/LPG Tesisatlı Kazan Daireleri

Bu madde, doğalgaz veya LPG ile çalışan kazan daireleri için ek ve özel kurallar getirir:

• Gaz algılama cihazı: Doğalgaz veya LPG tesisatı bulunan kazan dairelerinde gaz algılama cihazı (dedektör) bulundurulması zorunludur.
• Otomatik gaz kesme: Elektrikli selenoid vana ile gaz algılama cihazına bağlı olarak otomatik gaz kesme sistemi tesis edilmelidir. Gaz kaçağı algılandığında vana devreye girerek gaz akışını durdurur.
• LPG yasağı: LPG tesisatlı kazan daireleri bodrum katta bulunamaz. LPG havadan ağır olduğu için bodrumda birikme riski yüksektir. Bu nedenle LPG'li kazan daireleri yalnızca zemin katta veya daha üst seviyelerde yer alabilir.
• Havalandırma yönü (Doğalgaz): Doğalgaz tesisatlı kazan dairelerinde havalandırma, doğalgazın yoğunluğuna uygun şekilde tasarlanmalıdır. Doğalgaz havadan hafif olduğu için tavandan havalandırma yapılmalı, yani gazın yukarı doğru yükselmesi sağlanarak atılmalıdır. (LPG için ise tabandan havalandırma gerekir, ancak bu madde doğalgazı düzenlemektedir.)

Önemli Uyarı

Bu kurallar Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Madde 54 ve 55'e dayanmaktadır. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde kazan dairesi konumu (kotta sınırlama, baca yüksekliği, hacim şartı vb.) başka hükümler içerebilir. Yukarıdaki yangın kuralları, imar yönetmeliği ile çeliştiğinde öncelik İmar Yönetmeliği'ndedir, ancak yangın güvenliği açısından bu maddelerdeki asgari şartlar her durumda sağlanmalıdır. Özellikle kapı dayanımı (90 dk), gaz algılama ve havalandırma gibi kurallar ihmal edilemez.

Uygulama sırasında mutlaka proje aşamasında yangın danışmanı ve yerel itfaiye birimi ile koordinasyon sağlanmalı, ayrıca TSE standartlarına uygun ekipman kullanılmalıdır.