İstanbul Çıkma Kuralları — Detay (İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 45)

Merhaba arkadaşım, İstanbul'da bir yapı projesi yürütüyorsan çıkma kuralları en kritik konulardan biridir. Bu kurallar İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 45'te detaylıca düzenlenmiştir. Şimdi alt başlıkları tek tek inceleyelim.

Kapalı Çıkmalar (f.1/a)

Kapalı çıkmalar, binanın kullanım alanına dahil olan çıkmalardır. Kurallar:

• Yol cephesinde: Maksimum 1,50 m çıkabilir. Bu çıkma yapı yaklaşma sınırından başlar ve parsel sınırı içinde kalmalıdır.
• Arka/yan bahçe: Yine maksimum 1,50 m çıkabilir ancak parsel sınırına 3,00 m'den fazla yaklaşamaz. Yani çıkmanın ucu ile parsel sınırı arasında en az 3,00 m mesafe olmalıdır.
• İçeri çekilmiş bina: Eğer bina, yukarıdaki mesafelere tecavüz etmiyorsa çıkma serbesttir. Yani herhangi bir üst sınır yoktur, sadece diğer kurallara uyulması yeterlidir.

Açık Çıkmalar (f.1/b)

Açık çıkmalar için temel olarak aynı kurallar geçerlidir. Tek fark, bitişik nizamda komşu sınıra 1,00 m'den fazla yaklaşamazsınız. Yani açık çıkmanız varsa ve bina bitişik nizamdaysa, çıkmanın ucu ile komşu parsel sınırı arası en az 1,00 m olmalıdır.

Alt Mesafe Kuralı (f.2)

Bu kural can güvenliği ve geçiş rahatlığı için çok önemlidir:

• Tabii veya tesviye zeminden çıkma altına kadar olan düşey mesafe minimum 2,40 m olmalıdır.
• Eğer ön bahçe mesafesi ≤3,00 m ise, yol kotu ile çıkma altı arasındaki mesafe de yine minimum 2,40 m olmalıdır.

Bu mesafe, altından insan geçişine ve görüşe izin vermek içindir.

Motif Çıkma (f.3)

Bazı elemanlar çıkma sayılmaz, yani serbesttir:

• Parsel dışına taşmayan, maksimum 0,20 m olan ve kullanım alanına dahil edilmeyen motif, silme, korniş gibi elemanlar → çıkma sayılmaz.
• Üstü açık teras ve zemin giriş merdivenleri → çıkma sayılmaz.
• Giriş saçağı: Bina cephesinden maksimum 2,50 m çıkabilir, tretuvar dışına taşmamalı, alt mesafe ≥2,50 m olmalıdır. Bu koşullarla çıkma sayılmaz.

Güneş Kırıcı (f.4)

Güneş kırıcı elemanlar için özel kurallar:

• Hafif malzemeden yapılmalı, parsel sınırına taşmamalı.
• Kapalı mekân oluşturmamalı, sadece gölgeleme amaçlı olmalı.
• Maksimum çıkma 0,50 m.
• Cephe estetiğine uygun olmalı ve detay projesi hazırlanmalıdır.

Birden Fazla Bina Durumu (f.5-6)

Aynı parselde birden fazla bina varsa:

• Binaların çıkma uçları arasındaki mesafe minimum 6,00 m olmalıdır.
• H, T, L şekilli yapılarda, birbirine bakan farklı bağımsız bölümlere ait çıkmalar arası da minimum 6,00 m olmalıdır.

Bu kural yangın güvenliği ve mahremiyet içindir.

Önemli Uyarı

Bu kurallar İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 45 kapsamındadır. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY/Tip İmar) ile çelişen bir durum varsa öncelik PAİY'dedir. Ancak PAİY'de bu konuda özel bir hüküm yoksa İstanbul İmar Yönetmeliği hükümleri geçerlidir. Projenizi hazırlarken mutlaka ilgili maddeyi referans alın ve sayısal değerleri aynen uygulayın.

Kaynak: İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 45