İşyeri Zemin ve Merdiven Kuralları (Y09)

İşyerlerinde zemin ve merdivenlerle ilgili asgari sağlık ve güvenlik şartları, öncelikle İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik (ISG‑Y09) ve tamamlayıcı olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) hükümlerinde düzenlenmiştir.

1. Zemin Kuralları

ISG‑Y09 Kapsamında

• Yüzey özellikleri: Zeminler düz, kaygan olmayan, kolay temizlenebilir nitelikte olmalıdır. (Kaynak: İşyeri Zemin ve Merdiven Kuralları (Y09) – [1])
• Madde 26 – Sağlamlık ve engel bulundurmama: Taban döşeme ve kaplamaları sağlam, kuru ve mümkün olduğu kadar düz, kaymaz ve seviye farkı bulunmayacak şekilde yapılır. Tehlikeli eğim, çukur ve engel bulundurulamaz. (ISG‑Y09 Madde 26 – [5])
• Madde 27 – Taşıma kapasitesi: Taban ve asma kat döşemeleri, üzerindeki makine‑ekipman ve çalışanların ağırlığına dayanabilecek şekilde projelendirilir. (ISG‑Y09 Madde 27 – [5])
• Madde 28 – Hijyen ve malzeme: Taban, döşeme ve kaplamaları, hijyenik koşulları sağlayacak şekilde temizlenmeye elverişli ve sağlık‑güvenlik yönünden uygun malzemeden yapılır. (ISG‑Y09 Madde 28 – [5])

PAİY Tamamlayıcı Hüküm

• Engelli erişimi ve kaymayı önleme: Döşeme kaplamalarında kaymayı önleyen, tekerlekli sandalye ve koltuk değneği hareketlerini güçleştirmeyen, standardına uygun malzeme kullanılması zorunludur. (PAİY Madde 30/8 – [8])

2. Merdiven Kuralları

• Sağlanan kaynaklarda (Y09) kapsamında merdivenler için ayrıca detaylandırılmış bir kural metni bulunmamaktadır. (Bkz. [1] – ilgili bölüm)
• Genel iş güvenliği yaklaşımı gereği, merdiven basamaklarının da kaymaz, temizlenebilir ve engelli kullanımına uygun malzemeden olması; seviye farkı bulunmaması ve sağlam yapılması beklenir.
• Çatı‑merdiven ilişkisi gibi yapısal ölçülendirme konuları (ör. merdiven evinin çatı örtüsünü en fazla 0.60 m aşması) ISG‑Y09’un doğrudan kapsamı dışında olup, ilgili idarece teknik gereklere göre değerlendirilir. (PAİY Madde 44/9 – [9])

Önemli Not: Merdivenlerle ilgili ISG‑Y09’da yer alması gereken maddi hükümler mevcut dokümantasyonda eksiktir. Daha kapsamlı bilgi için Yönetmeliğin tam metnine başvurulmalıdır.