İstanbul Merdiven Ölçüleri – İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 33'e Göre Detaylı Açıklama

Merhaba, İstanbul'da bir yapı projesi üzerinde çalışıyorsanız merdiven ölçüleri konusunda doğru bilgiye sahip olmanız kritik. İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 33 bu konudaki tüm teknik detayları net bir şekilde ortaya koyuyor. Aşağıda bu madde kapsamında belirtilen tüm ölçü ve kuralları, hiçbir ekleme yapmadan, sadece verilen kaynağa sadık kalarak aktarıyorum.

---

Merdiven Kolu Genişlikleri (f.1/a)

Madde 33'ün birinci fıkrasının (a) bendine göre merdiven kolu genişlikleri kullanım amacına göre değişiyor:

Kullanım Türü	Minimum Genişlik
Genel kullanım (BYKHY kaçış hesabından az olmamak kaydıyla)	1,20 m
Konut (TAKS < 120 m² ve asansörlü olması şartıyla)	1,10 m
Bağımsız bölüm içi merdiven	0,90 m
Servis merdiveni	0,70 m

Ayrıca aynı bentte ahşap merdiven yapılamayacağı da açıkça belirtilmiş. Bu nedenle İstanbul'da ahşap merdiven tercih edilemez.

---

Merdiven Evi Kuralları (f.1/b)

• Merdiven evi, bina cephesinden, çatıdan veya ışıklıktan doğrudan doğal ışık almak zorunda.
• Merdiven evi çatıya ve bodrum katlara ulaştırılmalı.
• Bodrum katta ortak alan bulunmuyorsa bodruma ulaşım zorunlu değil ancak bu durum BYKHY şartlarına tabi.

---

Basamak Ölçüleri (f.2)

Maddenin ikinci fıkrası basamak boyutlarını şu şekilde tanımlıyor:

Ölçü	Değer
Basamak yüksekliği (asansörsüz binalar)	Maksimum 0,16 m
Basamak yüksekliği (asansörlü binalar)	Maksimum 0,18 m
Konfor formülü	2a + b = 60 – 64 (a: rıht yüksekliği, b: basamak genişliği)
Minimum basamak genişliği (net)	0,27 m
Balansmanlı merdivenlerde dar kenar	Minimum 0,10 m
Balansmanlı merdivenlerde orta genişlik	Minimum 0,27 m
Basamak ucu	Çıkıntısız (damlalıksız) olmak zorunda

Bu değerler kesin sınırlardır. Örneğin asansörsüz bir binada basamak yüksekliğini 0,17 m yapamazsınız; en fazla 0,16 m olabilir.

---

Diğer Önemli Kurallar

Korkuluk ve Küpeşte (f.1/ç): Merdivenin her iki tarafında, TSE erişilebilirlik standardına uygun korkuluk ve küpeşte bulundurmak zorunludur.

Merdiven Altı Yükseklik (f.6): Merdiven altında kalan yükseklik 1,80 m'den az ise bu kısım kapatılmalıdır.

Karma Kullanımlı Binalar (f.5): Binada farklı kullanım amaçları varsa (konut + ofis gibi), her kullanım için ayrı bir merdiven evi düzenlenmesi gerekir.

Kat İlavesi (f.4): Mevcut bir binaya kat ilavesi yapıldığında, mevcut merdivenin ölçüleri ilave katlar için aynen uygulanabilir. Yani eski merdivenin boyutları yeni katlar için de geçerlidir; yeni bir standart aramaya gerek yoktur.

---

Özet Tablo

Konu	Kural / Değer
Min genişlik (genel)	1,20 m
Min genişlik (konut-asansörlü)	1,10 m
Min genişlik (bağımsız bölüm içi)	0,90 m
Min genişlik (servis)	0,70 m
Max basamak yüksekliği (asansörsüz)	0,16 m
Max basamak yüksekliği (asansörlü)	0,18 m
Min basamak genişliği	0,27 m
Konfor formülü	2a + b = 60–64
Balansmanlı dar kenar min	0,10 m
Balansmanlı orta genişlik min	0,27 m
Ahşap merdiven	Yasak
Basamak ucu çıkıntısı	Yasak (damlalıksız)
Merdiven altı < 1,80 m	Kapatılır
Her kullanım için ayrı merdiven	Gerekli (karma binalarda)

Bu bilgiler sadece İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 33 kapsamında geçerlidir. Başka bir yönetmelikle çelişme durumunda bu madde öncelikli olarak uygulanır. Projenizde bu ölçülere uyduğunuzdan emin olun; aksi halde yapı denetim ve ruhsat aşamalarında sorun yaşayabilirsiniz.

Kaynak: İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 33