İnşaat işçilerinin kişisel koruyucu donanımları nelerdir?

Merhaba, inşaat işçilerinin kişisel koruyucu donanımları (KKD) hakkında sorunuzu, verilen Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Yönetmeliği (ISG-Y04) ve Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (ISG-Y01) kapsamında cevaplıyorum. Öncelik kuralı gereği, bu konuda bir imar yönetmeliği hükmü bulunmadığından doğrudan iş sağlığı ve güvenliği yönetmeliklerine başvuruyorum.

Temel İlke: Toplu Korunmaya Öncelik

Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Yönetmeliği’nin Madde 5’ine göre, kişisel koruyucu donanım ancak risklerin, toplu korunmayı sağlayacak teknik önlemlerle veya iş organizasyonu ve çalışma yöntemleriyle önlenemediği, tam olarak sınırlandırılamadığı durumlarda kullanılır. İşveren, toplu korunma tedbirlerine kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek zorundadır. Yani inşaat alanında önce iskele güvenliği, düşme önleyici korkuluklar, havalandırma sistemleri gibi toplu önlemler alınmalı; ancak bunlar riski tamamen ortadan kaldıramıyorsa KKD devreye girer.

Hangi Durumlarda KKD Kullanılır?

Aynı yönetmeliğin Madde 8’i, KKD kullanımını şartlara bağlar: “5, 6 ve 7 nci maddelerde belirtilen koşulları sağlayan kişisel koruyucu donanımlar, Ek-3'te belirtilen işlerde ve benzeri işlerde, toplu korunma yöntemleri ile risklerin önlenemediği veya tam olarak sınırlandırılamadığı durumlarda kullanılır.” İşveren, Ek-1’deki tabloya göre risk değerlendirmesi yapar ve Ek-2’de belirtilen kişisel koruyucu donanımlardan gerekli olanları sağlar. Wiki'de Ek-1, Ek-2 ve Ek-3 listeleri tam olarak verilmediğinden, tipik inşaat KKD'lerini aşağıda açıklayacağım; ancak spesifik sayısal değerler (örneğin baret dayanımı, emniyet kemeri ölçüleri) verilen kaynaklarda yer almadığı için bu bilgileri uydurmuyorum.

Yapı İşlerinde KKD Kullanımı

Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği'nin Ek-1’i “Yapı İşleri Listesi”ni içerir: kazı, hafriyat, inşa (bina, yol, köprü, çelik yapı vb.), prefabrike eleman montajı, tadilat, yıkım, restorasyon gibi tüm işler bu kapsamdadır. Bu listedeki her işte, yukarıdaki KKD yönetmeliği uygulanır. İşveren, her bir işin risklerine göre uygun KKD'yi belirlemekle yükümlüdür.

Çalışan ve İşveren Yükümlülükleri

• İşveren (Madde 8/1): Risk değerlendirmesi yapar, gerekli KKD'leri sağlar, çalışanların bunları uygun şekilde kullanması için her türlü önlemi alır.
• Çalışan (Madde 8/2): Aldığı eğitim ve işveren talimatları doğrultusunda KKD'yi doğru kullanmak, korumak, uygun yerde ve şekilde muhafaza etmekle yükümlüdür.
• Arıza bildirimi (Madde 8/3): Çalışan, KKD'de gördüğü herhangi bir arıza veya eksikliği işverene bildirir. Arızalı KKD, arızalar giderilip kontroller yapılmadan kullanılmaz. KKD'ler her kullanımdan önce kontrol edilir, temizlik ve bakımı yapılır, gerektiğinde yenisiyle değiştirilir.

İnşaat İşçileri İçin Tipik KKD Örnekleri

Wiki'de Ek-2 listesi bulunmamakla birlikte, yönetmeliklerin genel hükümleri ve yapı işlerindeki yaygın riskler dikkate alındığında, inşaat işçileri için gerekli olabilecek başlıca KKD'ler ş