İmar Kanunu Madde 42 — Para Cezası Detay Hesabı nedir?

Merhaba, İmar Kanunu Madde 42 kapsamındaki para cezası detay hesabını sizinle paylaşayım. Öncelikle belirteyim ki bu hesaplama yöntemi Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde (PAİY) özel bir hüküm bulunmadığından doğrudan İmar Kanunu'nun 42. maddesine dayanarak anlatılacaktır.

Genel Çerçeve

İmar mevzuatına aykırı yapılar için uygulanan idari para cezaları, tespit tarihinden itibaren 10 iş günü içinde encümen kararıyla belirlenir. Asgari ceza tutarı 1.000 TL olup, her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir.

Alan Bazlı Ceza Hesabı

Aykırılığa konu inşaat alanı × birim fiyat üzerinden hesaplanan bedelin belli bir oranı esas alınır. Bu oran yapının sınıfı ve grubuna göre farklılaşır. Örneğin ruhsatsız yapılar, ruhsata aykırı kat ilaveleri, projeye aykırı imalatlar bu kapsamda değerlendirilir.

Cephe/Malzeme Aykırılığı

Alan üzerinden hesaplanamayan aykırılıklar (cephe değişikliği, malzeme aykırılığı gibi) için Bakanlık birim fiyat listesine göre imalat bedelinin %20'si oranında ceza uygulanır.

Ağırlaştırıcı Nedenler ve İlave Cezalar

Durum	İlave Oran
Hisseli parselde diğer maliklerin muvafakati olmadan yapı yapılması	+%30
Yapı mühürlendikten sonra inşaata devam edilmesi	Ceza 1 kat artırılır

Diğer Mükellefiyet İhlalleri (Madde 18, 28, 32-37, 40-41)

Bu maddelerdeki yükümlülükleri yerine getirmeyenlere uygulanacak cezalar şöyledir:

• Mükellefiyetleri yerine getirmeme: 2.000 TL
• Çevre/sağlık şartlarına aykırılık: 4.000 TL
• Can/mal emniyetini tehdit eden durum: 6.000 TL

Tüm bu tutarlar yıllık yeniden değerleme oranıyla güncellenir.

Köy Yapılarında Ceza (Madde 27 kapsamı)

Valilik onayı almadan konut yapımı: 1.000 TL. Diğer aykırılıklarda normal hesap uygulanır, minimum 1.000 TL.

Yapı Müteahhidi Yaptırımları

Durum	Ceza
Ruhsata aykırı yapım + 32. madde süresinde düzeltmeme	Yetki belgesi 5 yıl iptal
Yapım işinde can/mal kaybına neden olma	Yetki belgesi 10 yıl iptal
Ölümlü iş kazası	Yetki belgesi süresiz iptal

TCK Madde 184 İlişkisi

TCK 184 ile ceza alanların ödediği idari para cezası faizsiz iade edilir. Bu iki yaptırım aynı anda uygulanabilir.

---

📍 Önemli Uyarı: Yukarıdaki tüm sayısal değerler (1.000 TL, 2.000 TL, 4.000 TL, 6.000 TL) yıllık yeniden değerleme oranına tabidir. Örneğin 2025 yılı için bu tutarların güncel halini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın duyurularından kontrol etmenizi öneririm. Hesaplamada kullanılacak birim fiyatlar da her yıl Bakanlıkça yayımlanan listeden alınır.

Unutmayın, bu cezalar Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği hükümleriyle çelişmez; aksine imar denetim sürecinin ayrılmaz bir parçasıdır. Herhangi bir aykırılık durumunda öncelikle yapı tatil tutanağı düzenlenir ve mühürleme işlemi yapılır, ardından yukarıdaki ceza hesaplaması devreye girer.

Umarım bu açıklama işinize yarar. Başka sorularınız olursa memnuniyetle cevaplarım.