Geçit nedir?

**Geçit Nedir? – Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) Kapsamında Açıklama** Sevgili arkadaşım, sorunu tam yerine getirdin. Geçit kavramı, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin (PAİY) 4. maddesinin (çç) bendinde açıkça tanımlanmıştır. Bu tanımı aynen aktarayım: "İmar planlarında belirtilen yerlerde, iki veya daha fazla yolun/meydanın/avlunun birbirine yaya bağlantısını sağlayan, giriş-çıkışı kapatılamayan, tamamen kamu kullanımına açık, çeperleri dükkanlı veya dükkansız, üstü kapalı geçiş alanıdır." Yani geçit, şehir dokusunda yayalar için oluşturulmuş, üstü kapalı, sürekli ve kesintisiz bir güzergâhtır. PAİY Madde 4/çç’ye göre geçidin taşıması gereken dört temel koşul vardır: 1. **İmar planında belirtilmelidir** – Geçit, yalnızca imar planında gösterilen bir alan olarak hayata geçirilebilir. Plansız bir yerde geçit tanımı yapılamaz. 2. **Giriş-çıkış kapatılamaz** – Geçit tamamen kamuya açık olduğu için, herhangi bir özel mülkiyet ya da işletme tarafından giriş-çıkışı engellenemez. Bu, geçidin sürekli erişilebilir olmasını zorunlu kılar. 3. **Bağımsız bölüm kapsamında değildir** – Geçit, bir binanın bağımsız bölümü, kat mülkiyeti konusu veya ticari ünitesi olarak tescil edilemez. Tamamen ortak kullanıma ait bir alandır. 4. **Kamu kullanımına açıktır** – Herhangi bir zamanda, herhangi bir kişi tarafından kullanılabilir. Özel bir izne veya ücrete tabi değildir. Bu tanımı verirken özellikle vurgulamak isterim ki; geçit ile portik (yani bina altı geçişi) birbirine karıştırılmamalıdır. Portik, PAİY’de ayrıca düzenlenmiştir ve genellikle bir binanın zemin katında, o bina içerisinde yer alan, üstü kapalı kamu geçişidir. Oysa geçit, bağımsız bir yapısal eleman olarak veya iki yapı arasında, çoğu zaman ayrı bir proje ile oluşturulur. Ayrıca meydan kavramı da farklıdır: meydan açık ve genellikle üstü kapalı olmayan bir toplanma alanıdır; geçit ise üstü kapalı bir geçiş koridorudur. Uygulamada geçitler, alışveriş merkezlerinde, kapalı çarşılarda, tarihi hanlarda veya yoğun yaya akslarında sıkça görülür. İmar planındaki yeri net olmadığı sürece böyle bir alan geçit olarak adlandırılamaz. Ayrıca, PAİY’de geçit ile ilgili başka bir hüküm bulunmuyor; dolayısıyla tanım ve koşullar bunlarla sınırlıdır. Özetle: **Geçit**, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği Madde 4/çç uyarınca, imar planında belirtilen, giriş-çıkışı kapatılamayan, bağımsız bölüm sayılmayan, üstü kapalı, tamamen kamuya açık yaya geçiş alanıdır. Bu bilgiler ışığında projelerinde geçit düzenleyeceksen, mutlaka imar planındaki işareti kontrol et ve giriş-çıkışın sürekli açık kalmasını sağlayacak şekilde tasarla. **Kaynak:** Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Madde 4/çç.