Enerji Kimlik Belgesi (EKB) hangi binalar için zorunludur?

Elbette, Enerji Kimlik Belgesi (EKB) zorunluluğu ile ilgili olarak Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği (BEP) hükümlerini kullanarak aşağıdaki açıklamayı yapıyorum. Öncelik kuralı gereği, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde bu konuda bir hüküm bulunmadığından doğrudan BEP yönetmeliğine başvuruyorum.

---

Enerji Kimlik Belgesi (EKB) Hangi Binalar İçin Zorunludur?

Yönetmelik: Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği (BEP)
Kod: ENR-Y01
İlgili Maddeler: Madde 25 ve Madde 26

Enerji Kimlik Belgesi (EKB), yeni ve mevcut tüm binalar için belirli şartlar altında zorunlu kılınmıştır. Ancak bu zorunluluğun kapsamı ve istisnaları aşağıda açıklanmıştır.

1. Yeni Binalar İçin Zorunluluk

BEP Madde 25(4) hükmüne göre, yeni binalar için EKB, yapı kullanma izin belgesi alınması aşamasında ilgili idarelere sunulmak zorundadır. Eğer EKB düzenlenmezse, ilgili idareler yapı kullanma izin belgesi veremez. Yani yeni inşa edilen her binanın, kullanıma açılmadan önce bir EKB'ye sahip olması gerekmektedir.

2. Mevcut Binalar İçin Zorunluluk (Alım-Satım ve Kiralama)

Madde 25(15) gereğince, binalar veya bağımsız bölümlere ilişkin alım, satım ve kiraya verme işlemlerinde EKB düzenlenmiş olması şartı aranır. Satış veya kiralama safhasında mal sahibi, EKB'nin bir suretini alıcıya veya kiracıya vermekle yükümlüdür. Bu, mevcut binaların da piyasada işlem görebilmesi için EKB sahibi olmasını zorunlu kılar.

3. Binanın Tamamı İçin Düzenlenme Zorunluluğu

Madde 25(8) açıkça belirtir: "Enerji Kimlik Belgesinin, binanın tamamı için hazırlanması şarttır." Yani bağımsız bölüm bazında değil, yapının tümü için tek bir EKB düzenlenir.

4. EKB Düzenleme Zorunluluğu Olmayan Binalar (İstisnalar)

Madde 25(9) kapsamında aşağıdaki yapılar için EKB düzenlenmesi zorunlu değildir:

• Devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin harekât ve ülke savunması bakımından gizlilik arz eden yapılar,
• Millî Savunma Bakanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğüne ait harekât, eğitim, güvenlik ve savunma amaçlı yapılar (mülkiyeti kime ait olursa olsun, ilgili Bakanlık veya kamu kuruluşunca bu nitelikte olduğu idareye bildirilenler),
• İmar mevzuatı gereği ruhsatsız yapılan yapılar,
• Mücavir alan dışında kalan ve yapı inşaat alanı 1.000 m²'den az olan binalar.

5. EKB'nin Geçerlilik Süresi ve Yenilenme

Madde 25(2) uyarınca EKB, düzenleme tarihinden itibaren 10 yıl süreyle geçerlidir. Binanın yıllık birincil enerji ihtiyacını değiştirecek herhangi bir uygulama yapılması halinde (örneğin yalıtım iyileştirmesi, ısıtma/soğutma sistemi değişikliği) EKB'nin bir yıl içinde yenilenmesi gerekir (Madde 25/7).

6. EKB İçeriği (Madde 26)

EKB'de bulunması gereken bilgiler Madde 26'da sıralanmıştır. Bunlar arasında binanın enerji ihtiyacı, yalıtım özellikleri, ısıtma/soğutma sistemlerinin verimi, enerji tüketim sınıflandırması (A ile G arası), sera gazı salımı sınıfı, binanın yenilenebilir enerji kullanım oranı gibi veriler yer alır.

---

Özet Tablo

Durum	Zorunluluk	Kaynak Madde
Yeni binalar (yapı kullanma izni aşaması)	Zorunlu	25/4
Mevcut binalarda satış/kiralama	Zorunlu	25/15
Güvenlik/savunma amaçlı yapılar	İstisna	25/9
Ruhsatsız yapılar	İstisna	25/9
Mücavir alan dışı + 1000 m² altı yapılar	İstisna	25/9

Not: Bu cevap yalnızca sağlanan "Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği" (Madde 25-26) kapsamında hazırlanmıştır. Diğer yönetmeliklerde (örneğin Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği) EKB zorunluluğuna ilişkin ek hüküm bulunmadığından, yukarıdaki hükümler bağlayıcıdır. Eğer bir binanız için EKB gerekip gerekmediğinden emin değilseniz, mutlaka bir EKB uzmanına danışmanızı öneririm.