Duman Kontrolü ve Basınçlandırma — Detay (Yangın Yönetmeliği Madde 85-89) nedir?

Merhaba değerli kullanıcı, sorunuzu Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) kapsamında, elimizdeki wiki verileriyle cevaplıyorum. Öncelik kuralı gereği Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde bu konuda özel bir hüküm bulunmadığından doğrudan BYKHY’ye başvuruyorum. Ancak belirttiğiniz Madde 85-89 aralığından elimizde yalnızca Madde 85, Madde 80 ve Madde 87 metinleri bulunuyor. Madde 86, 88 ve 89 hakkında wiki’de yeterli bilgi bulunmadığını üzülerek belirtmek isterim. Aşağıda mevcut maddeleri birleştirerek kapsamlı bir değerlendirme sunuyorum.

🔥 Genel Çerçeve ve Tasarım Esasları (Madde 85)

BYKHY Madde 85’e göre, binalarda duman kontrol sistemi olarak kurulan basınçlandırma, havalandırma ve duman tahliye tesisatının; binada bulunanlara zarar vermeyecek, panik çıkmasını önleyecek ve binanın emniyetli bir şekilde boşaltılmasını sağlayacak güvenli bir ortam oluşturacak şekilde tasarlanması, tesis edilmesi ve çalışır durumda tutulması gerekir.

Tesisatın yerleşimi ve kullanılacak teçhizatın cinsi ile miktarı ise şu dört kritere göre belirlenir:

• Binanın kullanım sınıfı,
• Tehlike sınıfı,
• Binada bulunanların hareket kabiliyeti,
• Binada bulunan yangın önleme sistemlerinin özellikleri.

Ayrıca her türlü basınçlandırma, havalandırma ve duman tahliye tesisatı, ilgili yönetmeliklere ve standartlara uygun olarak tasarlanmalı, tesis edilmeli ve işletilmelidir. Sistemlerin kabul testleri yapılmalı, periyodik kontrol, test ve bakım işlemleri yangın sorumlusunun gözetiminde yürütülmelidir.

Özellikle kritik bir detay: Duman tahliyesinde kullanılan fanların ve basınçlandırma fanlarının besleme kablolarının yangına en az 60 dakika dayanıklı olması ve jeneratörden beslenecek şekilde tesis edilmesi zorunludur. Bu, yangın anında sistemin sürekliliğini sağlamak için hayati önem taşır.

🔧 İzleme, Kontrol ve Arıza Sinyalleri (Madde 80)

BYKHY Madde 80 kapsamında, bir binada duman kontrol ve basınçlandırma sistemleri kurulması halinde, bu sistemlere ait arıza ve konum değiştirme sinyalleri ayrı bir bölgesel izleme panelinde veya yangın kontrol panelinde ayrı bölgesel durum ve arıza göstergeleri oluşturularak izlenir ve kontrol edilir. El ile kontroller, ayrı bir kontrol panelinden yapılabileceği gibi, izleme panelleri ile birleştirilerek yangın alarm sistemi bünyesinde de gerçekleştirilebilir. Bu sayede sistemin durumu anlık olarak takip edilebilir ve müdahale hızlandırılır.

🏗️ Mevcut Tesisatın Kullanımı ve Kanal Şartları (Madde 87)

BYKHY Madde 87 oldukça detaylı hükümler içeriyor:

• Yangın halinde, mevcut iklimlendirme ve havalandırma tesisatı duman kontrol sistemi olarak kullanılabilir. Bu durumda BYKHY’de mekanik duman kontrol sistemi için öngörülen bütün şartlar (tasarım, tesis, bakım vb.) bu sistem için de aranır.

• Kanal malzemeleri: Mekanik duman kontrol sistemlerinde kullanılan havalandırma ve tahliye kanalları çelik, alüminyum ve benzeri malzemeden yapılmalıdır. Kanallar yeterli sayıda askı elemanları ile bağlanmalı, kanal kaplama malzemesi en az zor alevlenici olmalıdır.

• Kaçış yolları ve yangın güvenlik holleri: Havalandırma ve duman tahliye kanallarının kaçış merdivenlerinden ve yangın güvenlik hollerinden geçmemesi asıldır. Zorunlu hallerde geçiş yapılacaksa, geçtiği bölümün yapısal yangın dayanım süresi kadar yangına dayanıklı malzeme ile kaplanması şarttır.

• **Birden fazla