Çevre Denetimi (2872 sayılı Çevre Kanunu Madde 12)

Tanımı

Çevre denetimi; tesis veya faaliyetlerin 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuata uygunluğunu kontrol etmek amacıyla, tesis veya faaliyetlere ilişkin bilgilerin tarafsız bir şekilde toplanması, değerlendirilmesi, tespitlerin tutanak altına alınması, gerektiğinde rapor haline getirilmesi ve uygunsuzluk halinde idari yaptırım kararını verme ile yetkilendirilmiş makama bildirilmesi sürecidir.

Denetim Yetkisi

Çevre Kanunu hükümlerine uyulup uyulmadığını denetleme yetkisi:

• 9. maddenin (a), (e) ve (f) bentleri bakımından → Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'ne
• Diğer hükümler bakımından → Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na aittir.

Bakanlık, bu yetkiyi gerektiğinde şu kurumlara devredebilir:

• İklim Değişikliği Başkanlığı
• İl özel idareleri
• Çevre denetim birimlerini kuran belediye başkanlıkları
• Denizcilik Müsteşarlığı
• Türkiye Çevre Ajansı
• Emniyet Genel Müdürlüğü
• Jandarma Genel Komutanlığı
• Sahil Güvenlik Komutanlığı

Denetim Usul ve Esasları

• Denetimler, Bakanlığın belirlediği denetim usul ve esasları çerçevesinde yapılır.
• Denetimler planlı veya ani (habersiz) olarak gerçekleştirilebilir.
• Kapsamı: Çevre izni/lisansı kontrolü, emisyon/deşarj ölçümü, atık yönetimi denetimi gibi konuları içerir.

Askeri Alanların Denetimi

Askerî işyerleri, askerî bölgeler ve tatbikatların denetimi; Genelkurmay Başkanlığı, Millî Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Bakanlık tarafından müştereken hazırlanacak yönetmeliğe göre yürütülür.

İlgililerin Yükümlülükleri

Denetime tabi olan ilgililer (tesis/faaliyet sahipleri):

• İstenen bilgi ve belgeleri vermekle,
• Yetkililerin yaptıracakları analiz ve ölçümlerin giderlerini karşılamakla,
• Denetim esnasında her türlü kolaylığı göstermekle yükümlüdür.

İdari Yaptırımlar (Madde 24 ile Bağlantı)

Denetim sonucunda uygunsuzluk tespit edilmesi halinde uygulanabilecek yaptırımlar:

• İdari para cezası (her yıl yeniden değerleme oranında artar)
• Faaliyeti durdurma
• Çevre izni/lisansı iptali
• Tesis kapatma

İdari yaptırım kararlarını verme yetkisi:

• Bakanlık merkez teşkilatında → Genel Müdürler
• Taşra teşkilatında → Çevre ve Şehircilik İl Müdürleri
• Yetki devredilen kurumlar tarafından da kullanılır.

Verilen idari para cezalarının %50'si denetimle ilgili harcamalar ve çevre hizmetlerinde kullanılmak üzere ilgili kurum bütçesine, %50'si ise genel bütçeye gelir kaydedilir.

Dayanak

• 2872 sayılı Çevre Kanunu Madde 12
• 21/11/2008 tarihli ve 27061 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çevre Denetimi Yönetmeliği