Bina Performans Hedefleri (Bölüm 3.3) nedir?

Bina Performans Hedefleri (TBDY Bölüm 3.3)

Bina Performans Hedefleri, yapıların deprem etkisi altında göstermesi beklenen hasar seviyelerini tanımlayan bir sınıflandırmadır. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) Bölüm 3.3 kapsamında dört ana hedef belirlenmiştir: Kesintisiz Kullanım (KK), Sınırlı Hasar (SH), Kontrollü Hasar (KH) ve Göçmenin Önlenmesi (GÖ). Bu hedefler, hem deprem düzeyine hem de binanın önem sınıfına göre farklılık gösterir.

Performans Seviyeleri

• Kesintisiz Kullanım (KK): Yapının deprem sonrası hemen kullanıma devam edebilecek düzeyde hasar almasıdır. Genellikle çok hafif, estetik çatlaklar dışında yapısal hasar beklenmez.
• Sınırlı Hasar (SH): Yapıda kontrollü, onarılabilir düzeyde hasar oluşur. Taşıyıcı sistemde sınırlı plastik mafsal oluşumu veya malzeme deformasyonu söz konusudur.
• Kontrollü Hasar (KH): Yapıda orta düzeyde hasar beklenir. Taşıyıcı elemanlarda belirgin plastik deformasyon oluşabilir ancak göçme riski yoktur. Can güvenliği sağlanır.
• Göçmenin Önlenmesi (GÖ): Yapıda ağır hasar oluşabilir, ancak tamamen göçme engellenir. Bu seviyede can kaybı en aza indirgenir.

Normal Binalar için Hedef

Normal binalar (konut, ofis vb.) DD-2 deprem düzeyinde (tasarım depremi) Kontrollü Hasar (KH) performansı sağlamalıdır. Bu, yapının orta şiddette bir depremde can güvenliğini koruyacak, ancak ekonomik olarak onarılabilir hasar alacak şekilde tasarlanması anlamına gelir.

Önemli Binalar (Hastane gibi) için Hedef

Önemli binalar (hastaneler, itfaiye, afet yönetim merkezleri vb.) için iki alternatif hedef bulunur:

• DD-1 deprem düzeyinde (seyrek deprem) Kontrollü Hasar (KH), veya
• DD-2 deprem düzeyinde (tasarım depremi) Sınırlı Hasar (SH) sağlamalıdır.

Bu çifte hedef, önemli yapıların hem daha yüksek şiddetli depremlerde can güvenliğini korumasını hem de tasarım depreminde daha az hasar alarak hizmet sürekliliğini sağlamasını hedefler. Örneğin bir hastanenin DD-2 deprem