Bina enerji performansı nasıl hesaplanır?

Merhaba,

Bina enerji performansının hesaplanması, Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği (BEP) kapsamında belirlenen esaslara göre yapılır. Öncelikle belirteyim ki Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde (Tip İmar Yönetmeliği) bu hesaplamaya dair doğrudan bir hüküm wiki’de yer almadığından, öncelik kuralı gereği doğrudan BEP Yönetmeliği’ne başvurulmuştur. Aşağıda hesaplama sürecini, ilgili maddelere atıfta bulunarak adım adım açıklıyorum.

---

📌 Hangi Yönetmelik ve Hangi Madde?

Yönetmelik: Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği (BEP)
İlgili Maddeler: Madde 10, Madde 23, Madde 2

---

🧮 Hesaplama Adımları

1. Isı Yalıtım Projesi Hazırlanması

BEP Yönetmeliği Madde 10(1)’e göre, yetkili makina mühendisi tarafından TS 825 standardında belirtilen hesap metodu kullanılarak bir “ısı yalıtımı projesi” hazırlanır. Bu proje, yapı ruhsatı aşamasında tesisat projesi ile birlikte ilgili idareye sunulmak zorundadır.

2. Projede Bulunması Gereken Bilgiler (Madde 10/2)

Isı yalıtım projesinde aşağıdaki hesaplama ve gösterimler yer alır:

• Isı kayıpları ve kazançları: Aylık/yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacı, kazanç/kayıp oranı, kazanç kullanım faktörü TS 825’teki çizelgelere uygun şekilde tablo halinde verilir.
• Yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacı (Q): Hesaplanan Q değeri, TS 825’te verilen sınır değerden (Qı) büyük olmamalıdır.
• Bölgesel sıcaklık farkları: Konut dışı binalarda, farklı bölümler arasındaki sıcaklık farkı 4 °C’den fazla ise her bölüm için ayrı hesap yapılır ve şematik olarak sınırlar, ölçüler ve sıcaklık değerleri gösterilir.
• Yapı elemanlarının U değerleri: Dış duvar, tavan, taban/döşeme, pencere sistemleri için kullanılan malzemeler, kalınlıklar, alanlar ve ısıl geçirgenlik katsayıları (U değeri) belirtilir.
• Havalandırma tipi: Doğal veya mekanik havalandırma tipi belirtilir. Mekanik havalandırma varsa hesaplama sonuçları raporlanır.
• Yoğuşma tahkiki: Isı kaybeden yüzeylerde oluşabilecek yoğuşma, TS 825’e göre kontrol edilir ve gerekli çizim/hesaplamalar proje raporunda verilir.
• Mevcut binalarda esaslı tamir/tadil: Uygulama yapılacak bölümler için TS 825’teki tavsiye edilen ısıl geçirgenlik katsayılarına eşit veya daha küçük değerler sağlanır ve yoğuşma tahkiki yapılır.

3. Neredeyse Sıfır Enerjili Bina (NSEB) Kriterleri (Madde 23)

Toplam yapı inşaat alanı 2000 m² ve üzeri olan binaların NSEB olarak inşa edilmesi zorunludur. Bu binalar için:

• Enerji Kimlik Belgesi’ndeki enerji performans sınıfı B veya daha iyi olmalı,
• Birincil enerji ihtiyacının en az %10’u yerinde yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılanmalıdır.
• Ayrıca mimari, mekanik ve aydınlatma projelerinin uygunluğunu gösteren “Ön Hesap Sonuç Formu” (EK-10) BEP-TR yazılımı ile hazırlanarak ruhsat eki projelerle sunulur. (İmar Kanunu’nun 26. maddesine göre avan proje esas alınarak ruhsat düzenlenmesi durumunda bu form aranmaz.)

4. Hesaplama Aracı ve Standart

Tüm hesaplamalarda TS 825 standardı temel alınır. Bu standart, binanın özgül ısı kaybı ve yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacının belirlenmesi için detaylı formüller ve sınır değerler içerir. BEP Yönetmeliği Madde 2’ye göre, bu yönetmelik; mimari tasarım, mekanik tesisat, aydınlatma gibi enerji kullanımını etkileyen tüm konuları kapsar ve hesaplama metotları, standartlar ile asgari performans kriterlerini belirler.

---

❗ Önemli Uyarı

Yukarıdaki açıklamalar yalnızca wiki’de bulunan BEP Yönetmeliği maddelerine dayanmaktadır. Deprem, Yangın ve Yapı Denetim yönetmeliklerinde enerji performansı hesaplamasına ilişkin bir hüküm wiki’de yer almamaktadır. Bu nedenle cevap, ilgili yönetmelikteki mevcut bilgilerle sınırlıdır.

---

Özetle: Bina enerji performansı, TS 825 standardına göre yetkili mühendis tarafından hazırlanan ısı yalıtım projesi ile hesaplanır; yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacı sınır değerleri aşmamalı, büyük binalarda NSEB kriterleri sağlanmalıdır. Hesaplamalar BEP-TR yazılımı ile belgelenir.

Umarım açıklayıcı olmuştur. Başka bir konuda yardımcı olmamı isterseniz memnuniyetle cevaplarım.