Betonarme Kısa Konsol (TS 500 Bölüm 8.4)

Tanım

Kısa konsol, yükleme noktasının mesnet yüzüne olan uzaklığı (aᵥ), elemanın faydalı yüksekliğinin (d) yarısına eşit veya daha küçük olan konsol elemanlardır.

Geometrik Kriter

• aᵥ / d ≤ 0,5 → Kısa konsol tanımına girer
• 0,5 < aᵥ / d ≤ 1,0 → Kısa konsol kuralları uygulanabilir
• aᵥ / d > 1,0 → Normal kiriş olarak tasarlanır

Tasarım İlkeleri

Kısa konsollar özel bir kesme davranışı sergilediği için tasarımda aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

• Sürtünme kesmesi (shear friction) yöntemi ile hesaplama yapılır (→ [[Betonarme Sürtünme Kesmesi (TS 500 Bölüm 8.1.7)]])
• Eğilme momenti, kesme kuvveti ve varsa yatay kuvvet birlikte dikkate alınır
• Doğrusal olmayan gerilme dağılımı nedeniyle klasik kiriş teorisi yeterli olmaz; düzlem gerilme analizi veya basınç-çekme çubuk modeli gerekebilir

Donatı Gereksinimleri

Sürtünme Kesmesi ile Bağlantı

Kısa konsol tasarımında kullanılan sürtünme kesmesi yönteminde, sürtünme katsayıları (μ) şu şekildedir:

• Monolitik beton: μ = 1,4
• Kasıtlı olarak pürüzlendirilmiş yüzey: μ = 1,0
• Pürüzlendirilmemiş yüzey: μ = 0,6
• Beton + çelik ankrajlı: μ = 0,7

Tipik Kullanım Alanları

• Prefabrik kiriş oturma noktaları (kornişler, mesnet dişleri)
• Kolon konsolları (vinç kirişi oturtma, cephe panel taşıma)
• Köprü mesnetleri (elastomer yastık oturma bölgeleri)

Önemli Hatırlatmalar

• Kısa konsollarda çubuk teorisi varsayımları geçerli değildir; düzlem gerilme hali veya çubuk modeli kullanılmalıdır.
• Yanal burkulma riski değerlendirilmelidir.
• Beton örtüsü ve kenetlenme boylarına özel özen gösterilmelidir, zira konsol serbest ucu donatı sıyrılmasına karşı hassastır.

Kaynak: TS 500 Bölüm 8.4