Betonarme Binalarda Deprem Kuralları nedir?

Merhaba, betonarme binalarda deprem kuralları konusunda size Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY) kapsamında bilgi vereceğim. Öncelikle Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde bu konuya ilişkin bir hüküm bulunmadığı için doğrudan TBDY’ye başvuruyorum. Aşağıda verilen tüm bilgiler yalnızca wiki context’teki TBDY maddelerine dayanmaktadır.

TBDY’nin Amacı ve Kapsamı (Madde 1, 2, 3)

TBDY Madde 1’e göre yönetmeliğin amacı; yeniden yapılacak, değiştirilecek, büyütülecek resmî ve özel tüm binaların ve bina türü yapıların tamamının veya bölümlerinin deprem etkisi altında tasarımı ve yapımı ile mevcut binaların deprem performansının değerlendirilmesi ve güçlendirilmesi için gerekli kuralları ve minimum koşulları belirlemektir. (Kaynak: TBDY Madde 1)

Madde 2’de yönetmeliğin dayanağı; 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Kanunu’nun 3. maddesi ile 5902 sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Teşkilat Kanunu’nun 12. ve 17. maddeleridir. (Kaynak: TBDY Madde 2)

Madde 3’te ise deprem etkisi altında binaların tasarımı için yönetmeliğin ekinde yer alan esasların uygulanacağı belirtilmiştir. (Kaynak: TBDY Madde 3) Ayrıca Madde 4 ile 2007 tarihli eski Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. (Kaynak: TBDY Madde 4)

Önüretimli Betonarme Binalar İçin Özel Kurallar (Bölüm 8)

Wiki context’te betonarme binalar için en detaylı kurallar TBDY Ekleri – Bölüm 8: Deprem Etkisi Altında Önüretimli Betonarme Bina Taşıyıcı Sistemlerinin Tasarımı İçin Özel Kurallar başlığı altında verilmiştir. Bu bölüm sadece önüretimli (prefabrik) betonarme binaları kapsamaktadır. Yerinde dökme betonarme binalar için ayrı bir bölüm wiki’de bulunmamaktadır. Bu nedenle aşağıdaki kurallar yalnızca önüretimli betonarme binalar için geçerlidir.

8.1 – Kapsam:

• 8.1.1 – Deprem etkisi altında önüretimli betonarme bina taşıyıcı sistemlerinin tasarımına ilişkin özel kurallar bu bölümde verilmiştir.
• 8.1.2 – Kolon–kiriş bağlantı tipleri ile panel–döşeme sistemleri ve bunların tasarımı da kapsam içindedir.
• 8.1.3 – Çatı ve döşeme diyaframlarının oluşturulması ve deprem etkilerinin diyaframlar aracılığıyla aktarılması kuralları açıklanmıştır.

8.2 – Genel Özellikler:

• 8.2.1.1 – Betonarme önüretimli binalar, üretim tesislerinde üretilip inşaat sahasına nakledilerek birleştirilen kolon, kiriş, perde, panel, çift cidarlı panel, döşeme, duvar veya hücre elemanlarından oluşur.
• 8.2.1.2 – Elemanlar birbirlerine moment aktaracak şekilde bağlanmalıdır. Farklı bağlantı tipleri projelendirilebilir (madde 8.2.1.3).
• 8.2.2.1 – Tasarımda montaj ve kullanım aşamaları dikkate alınmalıdır.
• 8.2.2.2 – Dayanıma Göre Tasarım kapsamında deprem hesabı yapılır.
• 8.2.2.3 – Tablo 3.4(a)’ya göre DTS=1a, DTS=2a ve Bina Yükseklik Sınıfı gibi parametreler kullanılır.

8.2.3 – Malzeme Koşulları:

• 8.2.3.2 – Önüretimli betonarme binalarda kullanılacak en düşük beton kalitesi C30 olacaktır.
• 8.2.3.3 – Montaj a