Beton Sınıfları ve Dayanımları (TS 500 Bölüm 3) nedir?

Beton sınıfları ve dayanımları, TS 500 standardının 3.3.1 bölümünde ve Çizelge 3.2'de tanımlanmıştır. Betonun basınç dayanımı, standart 150 mm çapında ve 300 mm yüksekliğindeki silindir numunelerin 28 günlük testiyle belirlenir.

Detaylar

Betonun sınıflandırılması, karakteristik basınç dayanımına (fck) göre yapılır ve gerektiğinde küp numunelerden de dayanım belirlenebilir. Buna göre beton sınıfları ve dayanımları şu şekildedir:

• C16: Karakteristik basınç dayanımı 16 MPa, eşdeğer küp (150 mm) dayanımı 20 MPa, eksenel çekme dayanımı 1.4 MPa, elastisite modülü 27.000 MPa
• C18: 18 MPa, eşdeğer küp dayanımı 22 MPa, çekme dayanımı 1.5 MPa, elastisite modülü 27.500 MPa
• C20: 20 MPa, eşdeğer küp dayanımı 25 MPa, çekme dayanımı 1.6 MPa, elastisite modülü 28.000 MPa
• C25: 25 MPa, eşdeğer küp dayanımı 30 MPa, çekme dayanımı 1.8 MPa, elastisite modülü 30.000 MPa
• C30: 30 MPa, eşdeğer küp dayanımı 37 MPa, çekme dayanımı 1.9 MPa, elastisite modülü 32.000 MPa
• C35: 35 MPa, eşdeğer küp dayanımı 45 MPa, çekme dayanımı 2.1 MPa, elastisite modülü 33.000 MPa
• C40: 40 MPa, eşdeğer küp dayanımı 50 MPa, çekme dayanımı 2.2 MPa, elastisite modülü 34.000 MPa
• C45: 45 MPa, eşdeğer küp dayanımı 55 MPa, çekme dayanımı 2.3 MPa, elastisite modülü 36.000 MPa
• C50: 50 MPa, eşdeğer küp dayanımı 60 MPa, çekme dayanımı 2.5 MPa, elastisite modülü 37.000 MPa

Farklı numune boyutları için: Boyutları 150 mm'den farklı olan küp numunelerden elde edilen basınç dayanımlarında gerekli düzeltme yapılarak dikkate alınmalıdır.

Çekme dayanımı hesabı: Betonun karakteristik eksenel çekme dayanımı şu bağıntıdan hesaplanabilir: fctk = 0,35 √fck (MPa). Çekme dayanımı eğilme ve silindir yarma deneylerinden de elde edilebilir.

Nitelik denetimi ve kabul koşulları:

• Her parti ortalaması: fcm ≥ fck + 1,0 MPa
• Her partide en küçük grup ortalaması: fcmin ≥ fck - 3,0 MPa

Bu koşullar sağlanmazsa yapının taşıma gücü düşük beton dayanımına göre yeniden değerlendirilir, önemli dayanım azalmasında önlem alınması gerekir. Yerinde beton dayanımı gerektiğinde karot örnekleri ve tahribatsız yöntemlerle (yüzey sertliği, ses hızı vb.) denetlenebilir.

Referanslar:

• Çizelge 3.2 - Beton Sınıfları ve Dayanımları (TS 500 Bölüm 3)
• Betonda Nitelik Denetimi ve Kabul Koşulları (TS 500 Madde 3.4)
• Betonun Çekme Dayanımı (TS 500 Madde 3.3.2)