Asansör — Yangın Kuralları (Yangın Yönetmeliği Madde 62-63) nedir?

Merhaba, asansörlerin yangın güvenliğine ilişkin kurallar, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY)’nin Madde 62 ve Madde 63 hükümlerinde detaylıca düzenlenmiştir. Öncelikle belirteyim ki, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde bu konuda özel bir hüküm bulunmadığından doğrudan Yangın Yönetmeliği’ndeki kuralları esas alacağım.

---

BYKHY Madde 62 – Genel Asansör Yangın Kuralları

Madde 62/(1) gereğince asansör sistemleri, Asansör Yönetmeliği (95/16/AT) ve Asansör Bakım ve İşletme Yönetmeliği’ne uygun imal ve tesis edilmelidir.

Yangına dayanım ve malzeme:

• Madde 62/(2): Asansör kuyusu ve makine dairesi, yangına en az 60 dakika dayanıklı ve yanıcı olmayan malzemeden yapılır.
• Madde 62/(3): Aynı kuyu içinde en fazla 3 asansör kabini düzenlenebilir. 4 kabin varsa, ikişerli gruplar halinde aralarına yine 60 dakika yangına dayanıklı malzeme konulur.

Havalandırma ve duman kontrolü:

• Madde 62/(4): Kuyuda en az 0,1 m² olmak üzere kuyu alanının 0,025 katı kadar havalandırma/dumandan arındırma bacası bulundurulur veya kuyu basınçlandırılır.
• Aynı anda bodrum katlara hizmet veren asansörlere, bodrumda korunmuş bir koridordan veya yangın güvenlik holünden ulaşılmalıdır.
• Asansör kapıları, koridor/hol dışında doğrudan kullanım alanlarına açılamaz. Otoparklarda asansör önünde lamine cam ile hol oluşturulması durumunda, otopark bölümü ve cam yağmurlama sistemi ile korunur.

Yangın anında asansör davranışı (yüksek binalar ve topluma açık yapılar için):

• Madde 62/(5-a): Yangın uyarısı alan asansör, kapılarını açmadan otomatik olarak acil çıkış katına döner ve kapıları açık bekler. Yetkililer için elektrikli kullanım sistemi de bulunmalıdır.
• Madde 62/(5-b): Yangın uyarısı sırasında kat ve koridor çağrıları kabul edilmez.
• Madde 62/(5-c): Birinci ve ikinci derece deprem bölgelerindeki yüksek binalarda, deprem sensöründen uyarı alan asansör en yakın kata gidip kapılarını açarak hareket etmeyecek tertibat ve programa sahip olmalıdır.

Diğer önemli kurallar:

• Madde 62/(6): Asansör kapısı yangın merdiven yuvasına açılamaz.
• Madde 62/(7): Kat kapıları TS EN 81-58 standardına ve Ek-3/B’deki yangın dayanım özelliklerine sahip olmalıdır.
• Madde 62/(8): Asansör holünde, kolayca okunacak büyüklükte “YANGIN SIRASINDA KULLANILMAZ” levhası bulunmalıdır.

---

BYKHY Madde 63 – Acil Durum Asansörü

Madde 63/(1)’e göre acil durum asansörü; yangına müdahale ekiplerinin ve ekipmanının hızlı taşınması, kurtarma işlemleri ve engelli tahliyesi için tesis edilir. Normal zamanda herkes kullanabilir, ancak acil durumda kontrol acil durum ekiplerine geçer.

Zorunluluk sınırları:

• Madde 63/(2): Yapı yüksekliği 51,50 m’den fazla olan binalarda en az 1 asansör acil durum asansörü olarak düzenlenmelidir.
• Ayrıca, kavram sayfasında belirtildiği üzere yapı yüksekliği 30,50 m’yi aşan binalarda da acil durum asansörü zorunludur (bu bilgi BYKHY Madde 63 ile uyumlu olup pratikte bu eşik yangın yönetmeliğinde yer alır).

Yangın güvenlik holü:

• Madde 63/(3): Acil durum asansörü önünde her katta 6 m²’den az, 10 m²’den çok ve herhangi bir boyutu 2 m’den az olmayacak şekilde, aynı zamanda kaçış merdivenine geçiş sağlayan bir yangın güvenlik holü oluşturulur.

Teknik şartlar:

• Madde 63/(4): Kabin alanı en az 1,8 m², hızı zemin kattan en üst kata 1 dakikada erişecek şekilde olmalıdır. Enerji kesintisinde otomatik devreye giren ve 60 dakika çalışır durumda kalacak acil durum jeneratörüne bağlı olmalıdır.
• Madde 63/(5): Elektrik tesisatı ve kabloları yangına en az 60 dakika dayanıklı olmalı, kuyu içindeki tesisat sudan etkilenmemelidir.
• Madde 63/(6): Makine dairesi ayrı olur ve asansör kuyusu basınçlandırılır.

---

Özet: Asansörler yangın anında kaçış yolu değildir (Madde 31/2). Yangın yönetmeliği, asansörlerin yangına dayanımından, duman kontrolüne, acil durum asansörü zorunluluğundan teknik donanıma kadar tüm kuralları Madde 62–63’te toplamıştır. Mevcut yapılar için Madde 160’ta geçiş hükümleri bulunmakla birlikte, sorunuz kapsamında yeni yapılara yönelik bu maddeler geçerlidir.

Eksik veya ek bilgiye ihtiyacınız varsa lütfen belirtiniz.