Muvakkat (Geçici) Yapı — Detay (PAİY Madde 61) nedir?

Merhaba,

Muvakkat (geçici) yapı, imar planlarının uygulanmasını bekleyen parsellerde, belirli şartlar altında kısa süreli kullanım için izin verilen yapılardır. Bu düzenleme Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) Madde 61'de detaylandırılmıştır. Aşağıda tüm temel unsurları sıralıyorum.

---

✅ Hangi Durumlarda İzin Verilir?

PAİY Madde 61 kapsamında muvakkat yapı izni şu üç halde mümkündür:

1. Kamu hizmetine ayrılmış parseller: Parselin tamamı veya bir kısmı umumi hizmetlere ayrılmışsa ve 5 yıllık imar programına dahil değilse.
2. Kapanacak yol/çıkmaz sokaklar: Plan gereği kapanması gereken yol veya çıkmaz sokak üzerindeki parsellerde, eğer 5 yıllık programa dahil değilse.
3. Cephesiz parseller: İmar yoluna cephesi olmayan, komşu parsellerin yapılaşması nedeniyle tevhit imkânı kalmamış ve irtifak hakkı ile yola geçiş sağlanmış parseller.

---

📋 İzin Süreci ve Şartlar

• İzin mercii: İlgili idare encümeni.
• Tapu şerhi: Encümen kararı, süre ve kullanım amacı tapu kaydına şerh edilir. Süre şerh tarihinden itibaren başlar.
• Yıkım taahhüdü: Yapı sahibi, süre sonunda veya plan uygulandığında yapıyı 1 ay içinde yıkacağına, hiçbir hak talep etmeyeceğine dair noter onaylı taahhütname vermek zorundadır.
• Kullanma izin belgesi: Yapı tamamlandığında geçici yapı kullanma izin belgesi alınır.

---

📐 Maksimum Ölçüler (PAİY Madde 61)

Özellik	Maksimum Değer
Toplam inşaat alanı	250 m²
Kat adedi	2 kat
Bina yüksekliği	7.50 m

---

🚫 Kısıtlamalar

• Süre: En fazla 10 yıl (plan uygulanmazsa kendiliğinden uzar).
• Bodrum kat: Düzenlenemez.
• Kot: Tabii zeminden kotlandırılır.
• Malzeme: Sökülebilir malzeme esası geçerlidir.
• Afet alanları: Afet riski veya yapılaşma yasağı olan yerlerde muvakkat yapı yapılamaz.
• Kat mülkiyeti: Kat irtifakı veya kat mülkiyeti tesis edilemez.

---

⏳ Süre Sonu ve Yıkım

1. Yapı sahibi, süre bitiminden veya idare tarafından yapılan tebligattan itibaren 1 ay içinde yapıyı yıkmakla yükümlüdür.
2. Yıkılmazsa idare yıkar ve masrafı %20 fazlasıyla yapı sahibinden tahsil eder.

---

🏗️ Özel Tesis İstisnası (Madde 61/17)

• Kamulaştırma kararı alınmamış kamu alanlarında, yatırımcı kamu kuruluşunun izni ve uygunluk görüşü alınarak özel tesis yapılabilir.
• Bu durumda azami ölçüler (250 m², 7.50 m, 2 kat) uygulanmaz.
• Kat mülkiyeti tesis edilemez, kamulaştırma yapıyla birlikte yapılır.

---

🔗 İlgili Diğer Maddeler

• PAİY Madde 34: İnşaat sırasında yol güvenliği, yaya geçişi ve çevre tesislerinin korunmasına yönelik tedbirleri düzenler. Muvakkat yapı için de geçerlidir.
• PAİY Madde 38: Projelerin ve fenni mesuliyetin mühendis/mimar/şehir plancısı tarafından üstlenilmesini düzenler.

---

Özetle, muvakkat yapı geçici bir çözümdür ve yasal süreçlere tam uyum gerektirir. Yukarıdaki bilgilerin tamamı Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği Madde 61'e dayanmaktadır.

Başka bir konuda yardımcı olmamı isterseniz her zaman buradayım.